Νευροεπιστήμες

Ο βασικός στόχος των Νευροεπιστημών είναι να κατανοήσουν πώς οι διάφορες ομάδες νευρώνων αλληλεπιδρούν μεταξύ τους για την εκδήλωση της συμπεριφοράς. Οι νευροεπιστήμονες μελετούν τη δράση μορίων, γονιδίων και κυττάρων και διερευνούν τις περίπλοκες διεργασίες που εμπλέκονται στις διάφορες σωματικές λειτουργίες, στη λήψη αποφάσεων, στο συναίσθημα, στη μάθηση και σε πολλά άλλα. Επίσης, προσπαθούν να κατανοήσουν τις ασθένειες και τις διαταραχές που εμφανίζονται όταν οι παραπάνω διεργασίες είναι ελλιπείς ή λανθασμένες.
  • Στα άδυτα του εγκεφάλου μας

    Νευροεπιστήμες - Στα άδυτα του εγκεφάλου μας.Χάρη στη βελτίωση των τεχνικών απεικόνισης του εγκεφάλου και των βιολογικών γνώσεων αρχίζουμε να βλέπουμε τους νευρώνες της συνείδησης και τις λεπτές αποχρώσεις του μηχανισμού του μυαλού μας. Γνωσιακός έλεγχος - Πλησιάζοντας την έδρα της συνείδησης Το ερώτημα «Τι είναι η συνείδηση;» αντιπροσωπεύει ένα από τα μεγάλα όρια της σύγχρονης επιστήμης. Χάρη σε μελέτες που έγιναν σε ανθρώπους και σε ζώα γνωρίζουμε πλέον ότι πρόκειται για μια κατάσταση με πολλές λεπτές αποχρώσεις, της οποίας η φύση και η ένταση ποικίλλουν ανάλογα με το εγγενές επίπεδο δραστηριότητας του εγκεφάλου, το χημικό μικροκλίμα του και τις πληροφορίες που λαμβάνει από τον έξω κόσμο. Εκμεταλλευόμενοι τις φυσικές μεταπτώσεις των καταστάσεων της εγρήγορσης, του ύπνου και των ονείρων αρχίζουμε τώρα να διερευνούμε πώς εκφράζεται και ελέγχεται η...
  • Στα άδυτα του εγκεφάλου της συνείδησης και της σκέψης

    Στα άδυτα του εγκεφάλου της συνείδησης και της σκέψης. Το ντοκιμαντέρ της ΕΤ1 που ακολουθεί, εξερευνά τις τελευταίες επιστημονικές ανακαλύψεις σχετικά με τον ανθρώπινο εγκέφαλο τις πηγές της συνείδησης και τη διαδικασία της σκέψης.  Αναγνωρισμένοι επιστήμονες απαντούν σε ερωτήματα, όπως το πώς μαθαίνει ο εγκέφαλος, πώς χτίζει έννοιες, πώς επιδρά το περιβάλλον στον εγκέφαλο, πως συνδέεται το σώμα με τον εγκέφαλο, πώς οι νευροορμόνες επηρεάζουν την κοινωνική συμπεριφορά και προσαρμογή. Οι συνεντεύξεις εναλλάσσονται με απεικόνιση του εγκεφάλου και αρχειακό υλικό καθώς και με νέες συγκλονιστικές έρευνες για τις λειτουργίες του εγκεφάλου. 
  • Ποια πραγματικότητα δημιουργείτε για τον εαυτό σας;

    Ποια πραγματικότητα δημιουργείτε για τον εαυτό σας.Η πραγματικότητα δεν είναι κάτι που αντιλαμβανόμαστε. Είναι κάτι που δημιουργούμε στο μυαλό μας. Ο Άιζακ Λίντσκι έλαβε αυτό το μάθημα από πρώτο χέρι, όταν κάποια απρόσμενα γεγονότα στη ζωή τον έκαναν να κάνει κάποιες πολύτιμες συνειδητοποιήσεις. Σε αυτή την προσωπική ομιλία ενδοσκόπησης, μας προκαλεί να εγκαταλείψουμε τις δικαιολογίες μας, τις υποθέσεις και τους φόβους μας, και να αναλάβουμε την υπέροχη ευθύνη της δημιουργίας της πραγματικότητάς μας. Όταν η Ντόροθι ήταν μικρή, την είχε συνεπάρει το χρυσόψαρό της. Ο πατέρας της τής εξήγησε ότι τα ψάρια κολυμπούν επειδή κουνάνε την ουρά τους γρήγορα, σαν προπέλα. Χωρίς να διστάσει, η Ντόροθι του απάντησε, «Ναι, μπαμπά, και τα ψάρια κολυμπούν προς τα πίσω κουνώντας το κεφάλι τους». Στο μυαλό της αυτό ήταν πραγματικότητα. Τα ψάρια κολυμπούν προς τα πίσω κουνώντας το...
  • Θέμα DNA να διαβάζουμε τι σκέφτονται και τι νιώθουν οι άλλοι;

    Θέμα DNA να διαβάζουμε τι σκέφτονται και τι νιώθουν οι άλλοι.Το DNA επιδρά στην ικανότητα του ανθρώπου να μπορεί να δει μέσα στα μάτια των άλλων τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους. Αν καταφέρνετε να «διαβάζετε» στα μάτια των άλλων τι σκέφτονται και τι νιώθουν, ευχαριστήστε (τουλάχιστον ως έναν βαθμό) τα γονίδιά σας. Το DNA επιδρά στην ικανότητα του ανθρώπου να «διαβάζει» τις σκέψεις και τα συναισθήματα των άλλων απλώς κοιτώντας τα μάτια τους, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Molecular Psychiatry». Το τεστ των ματιών Πριν από 20 έτη ομάδα ερευνητών από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ ανέπτυξε ένα τεστ «γνωστικής ενσυναίσθησης» το οποίο ονομάστηκε «Reading the Mind in the Eyes» Test (ή για συντομία «Εyes Test»). Το τεστ αυτό είχε αποκαλύψει ότι οι άνθρωποι μπορούν ταχύτατα να ερμηνεύσουν τι σκέφτεται ή τι νιώθει ένα άτομο που βρίσκεται...
  • Ο ύπνος βοηθάει την μάθηση

    Νευροεπιστήμη: Ο ύπνος βοηθάει την μάθηση.Ο καλύτερος τρόπος για να μην ξεχνάει κανείς κάτι, ειδικά αν είναι μαθητής, είναι να παίρνει ένα γρήγορο υπνάκο μετά το διάβασμα και γενικότερα την μάθηση νέων πραγμάτων, σύμφωνα με μια νέα γερμανο-ελβετική επιστημονική έρευνα, που επιβεβαιώνει προηγούμενες μελέτες ότι ο εγκέφαλος συγκρατεί καλύτερα τις μνήμες, όταν έχει μεσολαβήσει ύπνος. Οι ερευνητές, υπό την Σουζάν Ντίκελμαν του Τμήματος Νευροενδοκρινολογίας του πανεπιστημίου του Λούμπεκ και τον Μπιόρν Ρας του Τμήματος Γνωσιακής Νευροεπιστήμης του πανεπιστημίου της Βασιλείας, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό νευροεπιστήμης «Nature Neuroscience», σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, έκαναν πειράματα απομνημόνευσης με 24 εθελοντές. Η μελέτη έδειξε ότι ο εγκέφαλος διαφυλάσσει καλύτερα τις μνήμες αν έχει μεσολαβήσει ύπνος. Η διαδικασία αποθήκευσης και...
  • Πώς ο εγκέφαλός σας αποφασίζει τι είναι όμορφο

    Εξελικτική ψυχολογία και γνωσιακή νευροεπιστήμη - Πώς ο εγκέφαλός σας αποφασίζει τι είναι όμορφο.Ο Άντζαν Σάτερτζι χρησιμοποιεί εργαλεία από την εξελικτική ψυχολογία και τη γνωσιακή νευροεπιστήμη για να μελετήσει μια από τις πιο συναρπαστικές έννοιες της φύσης: την ομορφιά. Μάθετε περισσότερα για την επιστήμη που κρύβεται πίσω από το ερώτημα πώς κάποιες συνθέσεις γραμμής, χρώματος και σχήματος μας συναρπάζουν, σε μια εκπληκτική βαθιά μελέτη μέσα στον εγκέφαλό σας. Είναι 1878. Ο Σερ Φράνσις Γκάλτον δίνει μια εξαίσια ομιλία. Μιλάει στο ανθρωπολογικό Ινστιτούτο της Μεγάλης Βρετανίας και Ιρλανδίας. Γνωστός για την πρωτοποριακή του δουλειά στην ανθρώπινη ευφυία, ο Γκάλτον είναι ένας λαμπρός πολυμαθής. Είναι εξερευνητής, ανθρωπολόγος, κοινωνιολόγος, ψυχολόγος, και στατιστικολόγος. Είναι επίσης ευγενιστής. Σε αυτή την ομιλία, παρουσιάζει μια νέα τεχνική με την οποία μπορεί να συνδυάζει φωτογραφίες και να φτιάχνει σύνθετα...
  • Νευροεπιστήμες, θεωρία παιγνίων - Άνθρωποι και πίθηκοι

    Νευροεπιστήμες, θεωρία παιγνίων και πίθηκοι.Όταν δύο άνθρωποι προσπαθούν να κάνουν μια συμφωνία - είτε ανταγωνίζονται ή συνεργάζονται - τι πραγματικά συμβαίνει μέσα στο μυαλό τους; Ο συμπεριφορικός οικονομολόγος Κόλιν Κάμερερ μας δείχνει έρευνα που αποκαλύπτει πόσο λίγο είμαστε σε θέση να προβλέψουμε τι σκέφτονται οι άλλοι και παρουσιάζει μια απροσδόκητη μελέτη που δείχνει ότι οι χιμπατζήδες ίσως να είναι καλύτεροι σε αυτό από ό,τι εμείς. <<Θα σας μιλήσω για το στρατηγοποιημένο εγκέφαλο. Θα χρησιμοποιήσουμε έναν ασυνήθιστο συνδυασμό εργαλείων από τη θεωρία παιγνίων και τη νευροεπιστήμη για να καταλάβουμε πώς αλληλεπιδρούν οι άνθρωποι όταν διακυβεύεται η αξία. Η θεωρία παιγνίων ξεκίνησε αρχικά ως κλάδος των εφαρμοσμένων μαθηματικών, χρησιμοποιήθηκε κυρίως στα οικονομικά και τις πολιτικές επιστήμες, λίγο στη βιολογία, το οποίο μας δίνει μια μαθηματική ταξινόμηση της...
  • Η νευροεπιστήμη της αποκαταστατικής δικαιοσύνης

    Εγκέφαλος-Νευροεπιστήμες-Ηθική - Η νευροεπιστήμη της αποκαταστατικής δικαιοσύνης.Ο Ντάνιελ Ράισελ μελετά τους εγκεφάλους ψυχοπαθών εγκληματιών (και ποντικιών). Και θέτει το μεγάλο ερώτημα: αντί να αποθηκεύουμε αυτούς τους εγκληματίες δεν θα έπρεπε να χρησιμοποιούμε αυτό που ξέρουμε σχετικά με τον εγκέφαλο για να τους βοηθήσουμε να επανενταχθούν; Με άλλα λόγια: Αν ο εγκέφαλος μπορεί να αναπτύσσει νέες νευρικές διόδους μετά από ένα τραύμα...θα μπορούσαμε να βοηθήσουμε τον εγκέφαλο να αναπτύξει εκ νέου ηθική; <<Θα ήθελα να μιλήσω σήμερα σχετικά με το πώς μπορούμε να αλλάξουμε τους εγκεφάλους μας και την κοινωνία μας. Γνωρίστε τον Τζο. Ο Τζο είναι 32 ετών και δολοφόνος. Συνάντησα τον Τζο πριν από 13 χρόνια στην πτέρυγα των ισοβιτών στις Φυλακές Υψίστης Ασφαλείας Γουόρμγουντ Σκραμπς στο Λονδίνο. Θα ήθελα να φανταστείτε αυτό το μέρος. Μοιάζει και δίνει την αίσθηση όπως ακούγεται: Γουόρμγουντ...
  • Δεν χρησιμοποιούμε ποτέ τον ίδιο εγκέφαλο δυο φορές

    Είμαστε το αποτέλεσμα των σκέψεών μας - Γινόμαστε αυτό που σκεφτόμαστε.«Το τι είμαστε είναι αποτέλεσμα των σκέψεών μας. Ο νους είναι το παν. Αυτό που σκεφτόμαστε αυτό γινόμαστε».Με αυτή τη φράση ο Δρ. Κούβελας μας προσκαλεί στο μαγευτικό κόσμο της μελέτης των λειτουργιών του εγκεφάλου: συνειδητές και ασυνείδητες. Η σκέψη και η δράση, ο χρόνος και η ύλη, αποτελούν μέρος της πρόσφατης μελέτης του που έχει σαν θέμα τη σχέση μεταξύ εγκεφάλου και συνείδησης.Αυτή η ομιλία δόθηκε σε μια εκδήλωση TEDx, χρησιμοποιώντας τη μορφή των συνεδρίων TED αλλά με ανεξάρτητη παραγωγή από μια τοπική κοινότητα.Πριν από λίγα χρόνια και μόλις είχε εκδοθεί ένα βιβλίο το οποίο εξέδωσα εγώ μαζί με τον συνάδελφό μου τον Γιώργο Παπαδόπουλο, συνάδελφο στο πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, που είχε τίτλο «Το σύμπαν των εγκεφάλων», έτσι λεγόταν το βιβλίο, πήρα στο μέιλ μου το εξής πολύ μικρό κείμενο στα Αγγλικά: «Αυτό που είμαστε είναι...
  • Τι κάνει κάποιον τον άνθρωπο που είναι

    Τι κάνει κάποιον τον άνθρωπο που είναι.Συνηθίζουμε να συγκρίνουμε έναν εγκέφαλο με έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή. Ενώ όμως ένας υπολογιστής βγαίνει από το εργοστάσιο με ενσωματωμένα κυκλώματα, τα οποία μένουν απαράλλακτα για το υπόλοιπο της ζωής του, ένας εγκέφαλος δεν μένει ποτέ ο ίδιος, αφού οι καθημερινές εμπειρίες τον αλλάζουν διαρκώς. Η έννοια της πλαστικότητας του εγκεφάλου, που αποδείχθηκε και πειραματικά στα τέλη του 20ού αιώνα, έχει ξεκινήσει να θερμαίνει τις άλλοτε ψυχρές σχέσεις ανάμεσα στις νευροεπιστήμες και την ψυχανάλυση.Ο Φρανσουά Ανσερμέ είναι ψυχαναλυτής και παιδοψυχίατρος, καθηγητής και επικεφαλής του τμήματος Ψυχιατρικής Παιδιού και Εφήβου στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Γενεύης, ενώ ο Πιερ Ματζιστρέτι είναι νευροεπιστήμονας, καθηγητής και συνδιευθυντής του Ινστιτούτου για τον Εγκέφαλο και τον Νου στο Ομοσπονδιακό Πολυτεχνείο της Λωζάννης...