Νευροεπιστήμες

Ο βασικός στόχος των Νευροεπιστημών είναι να κατανοήσουν πώς οι διάφορες ομάδες νευρώνων αλληλεπιδρούν μεταξύ τους για την εκδήλωση της συμπεριφοράς. Οι νευροεπιστήμονες μελετούν τη δράση μορίων, γονιδίων και κυττάρων και διερευνούν τις περίπλοκες διεργασίες που εμπλέκονται στις διάφορες σωματικές λειτουργίες, στη λήψη αποφάσεων, στο συναίσθημα, στη μάθηση και σε πολλά άλλα. Επίσης, προσπαθούν να κατανοήσουν τις ασθένειες και τις διαταραχές που εμφανίζονται όταν οι παραπάνω διεργασίες είναι ελλιπείς ή λανθασμένες.
  • Στρες και Μνήμη. Μη με πιέζεις! Θα ξεχάσω κι αυτά που ξέρω

    Ο Γιώργος είναι ένας μαθητευόμενος ηθοποιός. Ετοιμάζεται μέρες για την παράσταση και μαθαίνει τον ρόλο του απέξω. Την ημέρα της πρεμιέρας ο Γιώργος έχει πολύ άγχος. Έρχεται η σειρά του να βγει στη σκηνή. Ανεβαίνει, κοιτάζει τους θεατές και...ξεχνάει εντελώς τα λόγια του. Τι έγινε; Γιατί ο Γιώργος μετά από τόσο μεγάλη προετοιμασία δεν θυμάται τίποτα; Μα...πώς το στρες επηρεάζει τη μνήμη μας; Όταν θέλουμε να θυμηθούμε κάτι, ο...
  • Ιππόκαμπος και Μνήμη - Ο βιβλιοθηκάριος του εγκεφάλου

    Ξέρετε ότι: Διάφορες εμπειρίες στη ζωή μας όπως η μουσική, η επίσκεψη σε νέα περιβάλλοντα, το διάβασμα και άλλες ενεργοποιούν συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου. Οι πιο έντονες εμπειρίες όμως αποθηκεύονται και γίνονται μνήμες. Για να αποθηκευτεί  μια εμπειρία όμως και να γίνει μνήμη, πρέπει να περάσει από μια επιπλέον περιοχή του εγκεφάλου που λέγεται ιππόκαμπος. Κάθε εμπειρία που γίνεται μνήμη λαμβάνει μια συγκεκριμένη θέση στο νευρωνικό κύκλωμα του ιπποκάμπου.
  • Μύθοι και αλήθειες - Πόσο διαφέρουν οι εγκέφαλοί μας;

    Χρησιμοποιούμε μόνο το 10% του εγκεφάλου μας; Μύθος!  Το ποσοστό χρήσης του εγκεφάλου είναι δείκτης ευφυίας (βλέπε Einstein). Η παρατήρηση ότι ο εγκέφαλος του Αϊνστάιν ήταν μεγαλύτερος από το μέσο όρο αποτέλεσε προϊόν εκμετάλλευσης για την τηλεόραση και τον κινηματογράφο, δημιουργώντας ένα μύθο. Στην πραγματικότητα, το μεγαλύτερο τμήμα του εγκεφάλου μας είναι συνεχώς ενεργό, ακόμα κι όταν πραγματοποιούμε μια πολύ απλή ενέργεια, όταν ξεκουραζόμαστε, ακόμα κι όταν κοιμόμαστε.
  • Μπορούμε να αλλάξουμε τη συμπεριφορά ή τις συνήθειες μας;

    Γιατί ―παρά τις καλύτερες προθέσεις μας― είναι τόσο δύσκολο να αλλάξουμε τις συνήθειες μας; Συμπεριφορές που εκτελούνται με αυτόματο τρόπο ―όπως το δέσιμο των κορδονιών― είναι “χαραγμένες” σε μια από τις παλαιότερες εξελικτικά δομές του εγκεφάλου, τα βασικά γάγγλια. Σημαντικό ρόλο στη λειτουργία τους παίζει η ντοπαμίνη, ένας νευροδιαβιβαστής, που αποδίδει αξία σε συγκεκριμένους στόχους και μας “παρακινεί” να επαναλάβουμε συγκεκριμένες συμπεριφορές. ...
  • Γονίδια ή Περιβάλλον: Τι τελικά μας διαμορφώνει;

    Ο Βασίλης και ο Νίκος έχουν πανομοιότυπο γενετικό υλικό (DNA) και είναι μονοζυγωτικά δίδυμα. Σχεδόν αμέσως μετά τη γέννηση τους έχασαν και τους δύο γονείς τους με αποτέλεσμα να χωριστούν και να μεγαλώσουν σε διαφορετικά μέρη. Ο Βασίλης μεγάλωσε στη Γερμανία με τη θεία του ενώ ο Νίκος στην Ελλάδα με τη γιαγιά του. Τα διαφορετικά ερεθίσματα που δέχτηκε ο Νίκος και ο Βασίλης οδήγησαν στη διαφορετική ενασχόληση  του κάθε παιδιού κατά την παιδική-εφηβική ηλικία. Ο Βασίλης έχοντας...
  • Νευρωνική σύνδεση μεταξύ γενναιοδωρίας και ευτυχίας

    Νέα έρευνα δείχνει ότι μικρές πράξεις γενναιοδωρίας ενεργοποιούν στον εγκέφαλο μια “ζεστή λάμψη” που χαρακτηρίζει αυξημένα επίπεδα ευτυχίας. Τα δεδομένα απεικόνισης του εγκεφάλου έδειξαν επίσης ότι οι ‘τσιγγούνηδες’ άνθρωποι, που ενεργούσαν αποκλειστικά για το συμφέρον τους, ήταν λιγότερο ευχαριστημένοι και δεν έδειξαν τη συγκεκριμένη “ζεστή λάμψη” κατά τη λειτουργική μαγνητική τομογραφία (functional Magnetic Resonance Imaging – fMRI). Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης...
  • Είναι οι Αριστερόχειρες πιο Έξυπνοι από τους Δεξιόχειρες;

    Της Δρ. Μαριέττας Παπαδάτου-Παστού (Ψυχολόγος-Νευροψυχολόγος). Ένας στους δέκα ανθρώπους παγκοσμίως είναι αριστερόχειρας. Αυτό είναι μια πραγματικότητα που ισχύει για πάνω από 50 αιώνες. Η αριστεροχειρία έχει ακόμα συνδεθεί με μια σειρά από μύθους, ενώ υπάρχουν και κάποιες πραγματικότητες, όπως: μειωμένο προσδόκιμο ζωής – πρόκειται όμως για μύθο, η μελέτη που υποστηρίζει ότι οι αριστερόχειρες πεθαίνουν νεότεροι έχει διαψευσθεί το αντρικό φύλο – πραγματικότητα, οι...
  • Ο κακός φωτισμός αλλάζει τη δομή του εγκεφάλου

    Η παραμονή για πολλές ώρες σε χώρους – είτε στο γραφείο είτε στο σπίτι – με λίγο και κακό φωτισμό μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγές στη δομή του εγκεφάλου με αρνητική επίδραση στη μνήμη και στη μάθηση, σύμφωνα με μια νέα εντυπωσιακή μελέτη νευροεπιστημόνων του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Hippocampus».
  • Περιπλάνηση στο εσωτερικό του Εγκεφάλου με τα μάτια των ειδικών

    Οι ομιλίες (σε video) της εκδήλωσης "Εξερευνώντας τον Εγκέφαλο" της 18ης Μαρτίου 2017 στη Ζωσιμαία Παιδαγωγική Ακαδημία Ιωαννίνων. Σκεφτήκατε ποτέ…… τι κρύβεται μέσα στο μυαλό μας; Θέλετε να μάθετε πως δημιουργούνται οι σκέψεις και τα συναισθήματα; Το Νευροχειρουργικό Ινστιτούτο Ιωαννίνων και η Νευρολογική Κλινική του ΠΓΝΙ με τη βοήθεια του φορητού πλανητάριου - Planetarium On The Go σας προσκαλούν σε ένα ταξίδι εξερεύνησης του Εγκεφάλου. Θα στρέψουμε τα τηλεσκόπια προς την άλλη κατεύθυνση, όχι...
  • Πώς οι διακυμάνσεις στο εισόδημα επιδρούν στον εγκέφαλο των εφήβων

    Η μείωση του εισοδήματος των νεαρών ενηλίκων μπορεί να οδηγήσει σε λιγότερο καλή δραστηριότητα του εγκεφάλου στη μέση ενήλικη ζωή. Τέτοιες μειώσεις σχετίζονται με αλλαγές στη δομή του εγκεφάλου, όπως η πρώιμη γήρανση, σύμφωνα με νέα ερευνητικά δεδομένα. Η μελέτη αυτή που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «Neurology» περιέλαβε 3.287 άνδρες και γυναίκες ηλικιών από 23 έως 35 ετών. Το εισόδημά τους καταγράφηκε από το 1990 έως το 2010. Στο τέλος της μελέτης οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε...