Νευροεπιστήμες

Ο βασικός στόχος των Νευροεπιστημών είναι να κατανοήσουν πώς οι διάφορες ομάδες νευρώνων αλληλεπιδρούν μεταξύ τους για την εκδήλωση της συμπεριφοράς. Οι νευροεπιστήμονες μελετούν τη δράση μορίων, γονιδίων και κυττάρων και διερευνούν τις περίπλοκες διεργασίες που εμπλέκονται στις διάφορες σωματικές λειτουργίες, στη λήψη αποφάσεων, στο συναίσθημα, στη μάθηση και σε πολλά άλλα. Επίσης, προσπαθούν να κατανοήσουν τις ασθένειες και τις διαταραχές που εμφανίζονται όταν οι παραπάνω διεργασίες είναι ελλιπείς ή λανθασμένες.
  • Ομιλίες Εξερευνώντας τον Εγκέφαλο -Digging into the BrainΟι ομιλίες (σε video) της εκδήλωσης "Εξερευνώντας τον Εγκέφαλο" της 18ης Μαρτίου 2017 στη Ζωσιμαία Παιδαγωγική Ακαδημία Ιωαννίνων. Σκεφτήκατε ποτέ…… τι κρύβεται μέσα στο μυαλό μας; Θέλετε να μάθετε πως δημιουργούνται οι σκέψεις και τα συναισθήματα; Το Νευροχειρουργικό Ινστιτούτο Ιωαννίνων και η Νευρολογική Κλινική του ΠΓΝΙ με τη βοήθεια του φορητού πλανητάριου - Planetarium On The Go σας προσκαλούν σε ένα ταξίδι εξερεύνησης του Εγκεφάλου. Θα στρέψουμε τα τηλεσκόπια προς την άλλη κατεύθυνση, όχι στους γαλαξίες αλλά στους ίδιους τους παρατηρητές των άστρων και θα σας ξεναγήσουμε στα άδυτα του ανθρώπινου Εγκεφάλου. Όλα αυτά δε θα ήταν δυνατά χωρίς την υποστήριξη από την Ακαδημία Νευροεπιστημών, το DANA Foundation και το FENS και τη συμμετοχή Νευροεπιστημόνων από όλη την Ελλάδα". ΟΜΙΛΙΕΣ: «Περιπλάνηση στο εσωτερικό του Εγκεφάλου με...
  • Πώς οι διακυμάνσεις στο εισόδημα επιδρούν στον εγκέφαλο των εφήβωνΗ μείωση του εισοδήματος των νεαρών ενηλίκων μπορεί να οδηγήσει σε λιγότερο καλή δραστηριότητα του εγκεφάλου στη μέση ενήλικη ζωή. Τέτοιες μειώσεις σχετίζονται με αλλαγές στη δομή του εγκεφάλου, όπως η πρώιμη γήρανση, σύμφωνα με νέα ερευνητικά δεδομένα. Η μελέτη αυτή που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «Neurology» περιέλαβε 3.287 άνδρες και γυναίκες ηλικιών από 23 έως 35 ετών. Το εισόδημά τους καταγράφηκε από το 1990 έως το 2010. Στο τέλος της μελέτης οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε τεστ για τη μέτρηση των διανοητικών τους ικανοτήτων και σε μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου. Οι εισοδηματικές διακυμάνσεις έχουν επίπτωση τον εγκέφαλο «Οι εισοδηματικές διακυμάνσεις καταγράφονται από το 1990 και όλο και περισσότερα στοιχεία δείχνουν πως αυτές μπορεί να έχουν διάχυτες επιδράσεις στην υγεία. Παράλληλα, οι...
  • Ο ανθρώπινος εγκέφαλος αναπτύσσει νέα κύτταρα και μετά τα 80 Ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν το βάζει κάτω ακόμη κι αν έχει περάσει τα 80. Νέα εγκεφαλικά κύτταρα (νευρώνες) αναπτύσσονται έως την ένατη δεκαετία της ζωής ενός ανθρώπου, σύμφωνα με μια νέα ισπανική επιστημονική έρευνα. Όμως, σύμφωνα με τους επιστήμονες, η δημιουργία νέων νευρώνων μειώνεται σημαντικά στους ασθενείς με νόσο Αλτσχάιμερ. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τη δρα Μαρία Λόρενς-Μάρτιν του Τμήματος Μοριακής Βιολογίας του Αυτόνομου Πανεπιστημίου της Μαδρίτης, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο ιατρικό περιοδικό «Nature Medicine«, ανέλυσαν δείγματα εγκεφαλικών ιστών από 58 ανθρώπους. Διαπιστώθηκε ότι παρόλο που με το πέρασμα του χρόνου υπάρχει μια μείωση στο ρυθμό της νευρογένεσης, η δημιουργία νευρώνων μπορεί να παρατηρηθεί στον ιππόκαμπο, μια ζωτική περιοχή του εγκεφάλου, καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής, π.χ. από 40.000...
  • Καμία διαφορά μεταξύ κοριτσιών και αγοριών στη μαθηματική ικανότητα Μελέτη που βασίστηκε σε νευροαπεικονίσεις έδειξε ότι και τα δύο φύλα έχουν ισοδύναμη λειτουργία εγκεφάλου σε ό,τι αφορά την επεξεργασία των μαθηματικών. Θα το έχετε ακούσει και εσείς, ειδικά αν είστε γονείς κοριτσιών ή μπορεί ακόμη και να το πιστεύετε και οι ίδιοι: «Η μικρή μάλλον θα στραφεί προς τη θεωρητική κατεύθυνση αφού τα κορίτσια δεν έχουν μαθηματικό μυαλό». Στην πραγματικότητα όμως, δεν είναι καθόλου έτσι τα πράγματα, όπως δείχνουν ολοένα και περισσότερα ερευνητικά στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία κορίτσια και αγόρια έχουν αντίστοιχη λειτουργία εγκεφάλου σε ό,τι αφορά την επεξεργασία των μαθηματικών και αντίστοιχη μαθηματική ικανότητα. Η πρώτη μελέτη του είδους που βασίστηκε σε νευροαπεικόνιση Τα τελευταία στοιχεία που αποκαλύπτουν ότι τα κορίτσια δεν υστερούν σε τίποτα στη μαθηματική σκέψη ανήκουν σε...
  • Το bullying αλλάζει τη δομή του εφηβικού εγκεφάλου Τα νεαρά θύματα του εκφοβισμού εμφανίζουν δομικές αλλαγές στο κεφάλι οι οποίες μπορεί να έχουν σημαντική επίδραση στην ψυχική υγεία τους Η επίδραση που έχει το bullying στα άτομα που το υφίστανται δεν είναι μόνο ψυχολογική. Νέα μελέτη δείχνει ότι προκαλούνται δομικές αλλαγές στον εγκέφαλο των εφήβων που πέφτουν συστηματικά θύματα bullying, γεγονός το οποίο μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες που αντιμετωπίζουν για εμφάνιση ψυχικής νόσου. Η μελέτη αυτή που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Molecular Psychiatry» διεξήχθη από ερευνητές του King’s College του Λονδίνου (μεταξύ των οποίων και ο Ελληνας Δημήτρης Παπαδόπουλος-Ορφανός) και είναι η πρώτη που δείχνει ότι η χρόνια θυματοποίηση από συνομηλίκους κατά την εφηβεία μπορεί να έχει σημαντική επίδραση στην ψυχική υγεία εξαιτίας δομικών αλλαγών στον εγκέφαλο. Οι ερευνητές με...
  • Κουλτούρα δημιουργεί καλύτερο νευρωνικό δίκτυο για τον εγκέφαλο Τι συμβαίνει στους ανθρώπους που έχουν γνώσεις από διαφορετικά πεδία και συνδυάζουν πολλές πληροφορίες μεταξύ τους; Όλοι έχουμε βρεθεί να παίζουμε ένα παιχνίδι γνώσεων με κάποιον συμπαίκτη που απαντάει σωστά σε απίθανες ερωτήσεις που του τίθενται. Ίσως μάλιστα να έχουμε αναρωτηθεί εάν αυτός ο παίκτης είναι τόσο έξυπνος ή εμείς αρκετά αμόρφωτοι γι’ αυτό το παιχνίδι. Μέρος της απάντησης σε αυτόν τον προβληματισμό θα μπορούσε να δώσει η πνευματική καλλιέργεια, αφού πρόσφατη δημοσίευση ερευνητών από το Πανεπιστήμιο Ρουρ-Μπόχουμ στη Γερμανία καταδεικνύει πως στην πραγματικότητα ο εγκέφαλος των ανθρώπων οι οποίοι έχουν γενική κουλτούρα είναι...
  • Νευροεπιστήμες και μοντεσσοριανή εκπαίδευσηΜαρία Κάτσιου-Ζαφρανά (Ομότιμη καθηγήτρια Α.Π.Θ.), Μαριάννα Μαυρίδου (International Diploma Α.Μ.Ι. in the Montessori Method of Education 2,5 to 6 years old) Στην παρούσα εισήγηση παρουσιάζεται η περίπτωση της «Μοντεσσοριανής Σχολής Ζαφρανά», ενός ιδιωτικού Παιδικού σταθμού-Νηπιαγωγείου, που ιδρύθηκε το 1999, με στόχο την υλοποίηση ενός μοντεσσοριανού προγράμματος εκπαίδευσης του παιδιού, που λαμβάνει υπόψη τα επαναστατικά ευρήματα των Νευροεπιστημών, αναφορικά με τις εκπληκτικές ικανότητες του εγκεφάλου του παιδιού στην ηλικία 0-6 για μάθηση και ανάπτυξη. Στα δεκατρία χρόνια λειτουργίας της Σχολής, μπορούμε σήμερα να ισχυριστούμε πως αποδείχτηκε στην πράξη ότι η προσχολική ηλικία είναι η «χρυσή εποχή» του ανθρώπου, όσον αφορά τη μάθηση, τη νοητική ανάπτυξη και τα συγκινησιακά προγράμματα του εγκεφάλου που εγκαθίστανται στην ηλικία αυτή. Παρουσιάζονται συνοπτικά το...
  • Πως μαθαίνει ο εγκέφαλος (νευροεπιστήμες, εκπαίδευση)Πώς Μαθαίνει ο Εγκέφαλος (videos); Αν δεν απαντήσουμε στο θεμελιώδες αυτό ερώτημα, καμιά επιτροπή εκπαίδευσης και καμιά ομάδα αξιολόγησης και καμιά σχολή και κανένας υπουργός (παιδείας ή άλλος) δεν πρόκειται να λύσει το πρόβλημα της συστηματικής αχρήστευσης εγκεφάλων. Δεν είναι δυνατόν να το λύσει. Η απάντηση στο ερώτημα αποτελεί προαπαιτούμενο. Στο Εργαστήριό μας αποκαλύψαμε πρόσφατα ότι οι φοιτητές μας "δεν γνωρίζουν ότι δεν γνωρίζουν πιστεύοντας κι από πάνω, συχνά ακράδαντα, ότι γνωρίζουν". Ονομάσαμε το φαινόμενο "Το κατά Σωκράτη συστηματικό σφάλμα ‘δεν γνωρίζω ότι δεν γνωρίζω’ (ΔΓΔΓ)". Προς τιμήν του μεγάλου Δασκάλου που "έν οίδε,ότι ουδέν οίδε" και προείδε "άφες αυτοίς, ού γαρ οίδασι τι ποιούσι". Η καθολική παρουσία τού φαινομένου μάς έβαλε σε μεγάλες σκέψεις. Πώς αλήθεια λειτουργεί ο εγκέφαλός μας; Και κυρίως πώς μαθαίνει...
  • Νευροανάδραση: Μπορούμε να γίνουμε πιο έξυπνοι; Νευροανάδραση, η προσωπική προπόνηση του μυαλού. Μπορούμε να γίνουμε πιο έξυπνοι; Μπορεί το μυαλό μας να επεκτείνει τις δυνατότητές του; Ο καθηγητής Ιωάννης Νέστορος μάς εξηγεί ότι η Νευροανάδραση είναι η γυμναστική του μυαλού. Οι δυνατότητες της αυτορρυθμιστικής διαδικασίας του μυαλού μέσω της μεθόδου της Νευροανάδρασης είναι άπειρες. Ο Ιωάννης Νέστορος είναι ψυχίατρος και Καθηγητής Κλινικής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και ειδικεύεται στη Νευροανάδραση του ανθρώπινου νου. Επίσης γράφει πολλά επιστημονικά άρθρα και περιοδικά. Επιπρόσθετα, είχε βραβευθεί με βραβείο Άλμπερτ Αϊνστάιν το 1986 και περιγράφτηκε ως ένας από τους 50 «Σπουδαιότερους Ζωντανούς Μύθους» το 2005 από ερευνητές στο Διεθνές Βιογραφικό Κέντρο του Κέμπριτζ της Αγγλίας για τη συμβολή του στην «Ψυχιατρική, Ψυχοθεραπεία και Νευροεπιστήμη». ...
  • Είμαι το δικτύωμά οι συνδέσεις μεταξύ των εγκεφαλικών νευρώνων μου. Ο Σεμπάστιαν Σέουνγκ χαρτογραφεί ένα εξαιρετικά φιλόδοξο μοντέλο του εγκεφάλου το οποίο επικεντρώνεται στις συνδέσεις μεταξύ των νευρώνων. Το αποκαλεί το «δικτύωμά» μας, και είναι τόσο ατομικό όσο και το γονιδίωμά μας -- Η κατανόηση του μπορεί να ανοίξει νέους ορίζοντες για την κατανόηση του εγκεφάλου και του νου.  Ζούμε σε μία αξιοσημείωτη εποχή, την εποχή του γονιδιώματος. Το γονιδίωμά σας είναι ολόκληρη η DNA ακολουθία σας. Η ακολουθία σας είναι λίγο διαφορετική από τη δικιά μου. Γι' αυτό φαινόμαστε διαφορετικοί. Εγώ έχω καστανά μάτια∙ εσείς μπορεί να έχετε μπλε ή γκρίζα. Αλλά δεν είναι μόνο εμφανισιακό. Τα πρωτοσέλιδα λένε ότι τα γονίδια μπορούν να μας δίνουν τρομακτικές ασθένειες, ίσως και να διαμορφώνουν την προσωπικότητά μας, ή να προκαλούν ψυχικές διαταραχές. Φαίνεται ότι τα γονίδιά μας έχουν φοβερή επιρροή στο πεπρωμένο...