Παιδί/Εκπαίδευση

Η μελέτη της νευροφυσιολογίας του εγκεφάλου, έχει δημιουργήσει προοπτικές για βελτίωση στους τρόπους εκπαίδευσης, ρίχνοντας φως στους μηχανισμούς της προσοχής, στη βιοχημεία της μνήμης, στους τρόπους επεξεργασίας των πληροφοριών από τα εγκεφαλικά ημισφαίρια και τη σχέση τους με τη μάθηση κ.α. Οι άνθρωποι που μελετούν τη μάθηση δε μπορούν να αγνοούν τα δεδομένα νευροφυσιολογίας και της ψυχοφυσιολογίας. Οι προσπάθειες των εκπαιδευτικών να τροποποιήσουν την εκπαιδευτική θεωρία και πράξη με βάση τις πρόσφατες αυτές γνώσεις ασφαλώς βρίσκονται ακόμα στην αρχή τους. Κάτω από το φως των νέων δεδομένων, αναθεωρούμε τις απόψεις μας γύρω από το θέμα της μάθησης και της διδακτικής μεθοδολογίας, ή στηρίζουμε τις όποιες εμπειρικές και φιλοσοφικές σωστές απόψεις μας πάνω στο θέμα, σε ατράνταχτα επιστημονικά δεδομένα.
  • H γνωστική και µεταγνωστική ικανότητα των ευφυών µαθητών. Η διερεύνηση των γνωστικών και µεταγνωστικών ικανοτήτων που χρησιµοποιούνται από τους ευφυείς µαθητές και γενικά η µελέτη της δοµής και της διαδικασίας σκέψης τους προσφέρει µία εν πολλοίς ολοκληρωµένη εικόνα του τρόπου µαθησιακής λειτουργικότητάς τους. Αναφέρεται στη γνώση και στην ενηµερότητα ενός ευφυούς ατόµου για τις γνωστικές διαδικασίες, οι οποίες επιτρέπουν την παρακολούθηση, τη ρύθµιση και την αξιολόγηση της ίδιας της σκέψης του. Ένας καλός στρατηγικός χρήστης πρέπει να συντονίζει και να αυτοµατοποιεί στρατηγικές, να έχει µεταγνωστική επίγνωση σχετικά µε συγκεκριµένες και γενικές στρατηγικές και την κατάλληλη εννοιολογική βάση, ώστε να ανταποκριθεί όσο το δυνατόν καλύτερα στο γνωστικό έργο, που παρουσιάζεται. Η παρούσα έρευνα στοχεύει να αξιολογήσει τη γνωστική και µεταγνωστική ικανότητα των ευφυών µαθητών µέσω της...
  • Μαθήματα καθημερινής σοφίας από τους στωικούς. ''Ο μοναδικός δρόμος για την ευτυχία είναι να μην ανησυχούμε για πράγματα που ξεπερνούν τα όρια των δυνατοτήτων μας''  Πολλοί από μας παραπονιούνται: «Αχ, αν είχα καλύτερο σπίτι... αν είχα καλύτερη εμφάνιση... αν είχα καλύτερη δουλειά» και παραιτούμαστε από την απόλαυση και τη βελτίωση όσων έχουμε ήδη. Πολλοί ανησυχούμε –«τρωγόμαστε»– για πράγματα που δεν μπορούμε να αλλάξουμε. Για παράδειγμα, δεν μπορούμε να αλλάξουμε το ότι είμαστε θνητοί ή το ότι τα αγαπημένα μας πρόσωπα έχουν ελαττώματα – κι ότι είναι επίσης ευάλωτα. Υπάρχουν πολλά πράγματα που δεν εξουσιάζουμε, που βρίσκονται έξω από τον έλεγχό μας. Οι άνθρωποι που θέλουν να ελέγχουν τα πάντα –οι λεγόμενοι, στα αγγλικά, control freaks (η έκφραση είναι πολύ πετυχημένη)– υποφέρουν πολύ από το απλό γεγονός ότι δεν μπορούν να ελέγχουν...
  • Πότε τα χαρισματικά παιδιά παρουσιάζουν χαμηλή επίδοση; Στόχος της παρούσας εισήγησης είναι να εκθέσει το φαινόμενο της χαμηλής επίδοσης που παρατηρείται συχνά στην εκπαίδευση των χαρισματικών παιδιών. Συγκεκριμένα, χαρισματικότητα θεωρείται η ικανότητα του παιδιού να επιτύχει μια ιδιαίτερα υψηλή απόδοση σε έναν ή περισσότερους τομείς και συνήθως εκλαμβάνεται ως μια ασύγχρονη εξέλιξη, ανάμεσα στη γνωστική, τη συναισθηματική και τη βιολογική του ανάπτυξη. Ως υποεπίδοση νοείται η χαμηλή επίδοση ενός μαθητή, η οποία έρχεται σε αντίθεση με το νοητικό δυναμικό του και τις δυνατότητες που αυτό προμηνύει. Ουσιαστικά, πρόκειται για αναντιστοιχία δυνατοτήτων και επίδοσης και θυμίζει την εικόνα του μαθητή που ενώ έχει τις δυνατότητες, ωστόσο τα αποτελέσματα της προσπάθειάς του δεν είναι τα αναμενόμενα. Τα αίτια αποδίδονται στον διαφορετικό τρόπο μάθησης που υιοθετούν τα χαρισματικά παιδιά, στην επιθυμία τους να γίνονται αρεστοί από τους συμμαθητές τους...
  • Η τέχνη ως μέσο εξέλιξης κριτικής σκέψης και συνείδησης μαθητών Δημοτικού. Βασικός στόχος του σχολείου είναι η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης, δηλαδή οι μαθητές να κατανοούν όχι μόνο τις έννοιες και τα σαφή νοήματα αλλά και τι κρύβεται πίσω από αυτά, να εξετάζουν δεδομένα και να καταλήγουν σε συμπεράσματα, να διατυπώνουν γενικεύσεις και ορισμούς. Ο Robert Kegan, σύγχρονος αναπτυξιακός ψυχολόγος, στη θεωρία του για τα στάδια ανάπτυξης της συνείδησης τονίζει ότι οι μαθητές του Δημοτικού βιώνουν διαρκείς μεταβάσεις σε ό,τι αφορά στην ανάπτυξη και εξέλιξη της συνείδησής τους. Σε κάθε στάδιο συνειδητοποίησης αναπτύσσονται και δομούνται ικανότητες που αποτελούν προϋπόθεση για τη σταδιακή ανάπτυξη της κριτικής σκέψης των μαθητών και μετέπειτα ενήλικων πολιτών. Με όρους της θεωρίας του Kegan, οι μαθητές στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού μεταβαίνουν από τη φαντασιακή αντίληψη του κόσμου στη συγκρότηση ενός κόσμου που...
  • Οι παιδαγωγικές αντιλήψεις του Δημόκριτου. Ο Δημόκριτος, ένας από τους σημαντικότερους Προσωκρατικούς Φιλοσόφους, που η γέννησή του τοποθετείται στο 470 π.Χ., ήταν σύγχρονος του Σωκράτη. Πατρίδα του ήταν τα Άβδηρα της Θράκης. Έκανε μορφωτικά ταξίδια στην Μικρά Ασία, την Αίγυπτο, τη Βαβυλώνα και την Ινδία. Στις ιωνικές πόλεις της Μ. Ασίας σπούδασε τη φιλοσοφία του Θαλή, του Αναξίμανδρου, του Αναξιμένη και του Ηράκλειτου. Ο Αναξαγόρας και ο Λεύκιππος ήταν δάσκαλοί του, ο Ιπποκράτης μαθητής του (D.K. 68A10). Ο Δημόκριτος είχε δημοσιεύσει περισσότερα από 60 συγγράμματα, εκ των οποίων διασώθηκαν μόνο 300 γνήσια αποσπάσματα. Εδώ θα ασχοληθούμε μόνο με εκείνα που αναφέρονται στην παιδαγωγική επιστήμη, αφού ο Δημόκριτος ανήκει σ’ εκείνους που ασχολήθηκαν και με τις φυσικές και με τις θεωρητικές επιστήμες, άλλωστε γι’ αυτό τον ονόμασαν «πένταθλο της φιλοσοφίας». Ήταν ο τελευταίος μεγάλος Προσωκρατικός. Πέθανε σε μεγάλη ηλικία 90 ή ακόμη...
  • Παιδαγωγικές Επισημάνσεις Διασωθέντα Αποσπάσματα Ηράκλειτος. Περίληψη: Όλη η φιλοσοφία του Ηρακλείτου, η οποία δεν αποκαλύπτει, ούτε αποκρύπτει κάτι, αλλά μόνο σημαίνει, κατά το Βέικο (1998, 85) μπορεί να συνοψιστεί στη φράση: όλα τα συγκεκριμένα πράγματα είναι ένα, κι ας μεταβάλλονται αυτά συνεχώς και ας βρίσκονται σε διαρκή πόλεμο ανάμεσά τους. Αυτό το ένα, ο ξυνός λόγος, το σοφόν, η απόλυτη αλήθεια, από την πλειονότητα των ανθρώπων διαφεύγει και πριν και μετά την υπόδειξή του. Αρκετά αποσπάσματα του Ηρακλείτου κάνουν λόγο για πιθανές αιτίες που δε μαθαίνουν οι άνθρωποι αυτό το οποίο πρέπει να μάθουν, δηλαδή το ένα, και με βάση αυτό να καθορίσουν τη συμπεριφορά τους. Η αλλόκοτη συμπεριφορά των ανθρώπων σύμφωνα με τα ανωτέρω οφείλεται στην άγνοια, και η άγνοια στην απουσία της σωστής διαπαιδαγώγησής τους. Τέσσερις βασικές παιδαγωγικές αρχές προβάλλονται στα ηρακλείτεια...
  • Οι αντιλήψεις των γονέων για τα χαρισματικά παιδιά τους. Σύμφωνα με τα σύγχρονα πολυδιάστατα μοντέλα που αναφέρονται στη χαρισματικότητα, εκτός από τα γνωστικά χαρακτηριστικά κατά τη διαδικασία αναγνώρισης των χαρισματικών παιδιών θα πρέπει να λαμβάνονται υπ’ όψιν και άλλοι τομείς, όπως ο κοινωνικός και ο συναισθηματικός. Η παρούσα εισήγηση θα επικεντρωθεί στις αντιλήψεις των γονέων για τα χαρισματικά παιδιά τους και στον σημαντικό ρόλο τους στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξή τους. Ορισμένα από τα θέματα που απασχολούν τους γονείς σχετίζονται με τους γονεϊκούς ρόλους, τις σχέσεις του παιδιού με τους συνομηλίκους του, την κοινωνική προσαρμογή του και κυρίως τις ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες των παιδιών τους. Συνεπώς, προκύπτει ότι η ύπαρξη κατάλληλων προγραμμάτων συμβουλευτικής υποστήριξης καθίσταται απαραίτητη για τους γονείς προκειμένου να είναι σε θέση να διαχειρίζονται τα κοινωνικά...
  • Το φιλοσοφικό επιχείρημα και η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης. Της ΕΛΕΝΗ Γ. ΛΕΟΝΤΣΙΝΗ, Διδάκτωρ Φιλοσοφίας University of Glasgow  Στόχος της ανακοίνωσης αυτής είναι να καταδείξει τη σημασία του φιλοσοφικού στοχασμού, και του φιλοσοφικού επιχειρήματος ειδικότερα, για την καλλιέργεια και την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης αλλά και στον καθημερινό βίο γενικότερα. Η συμβολή του φιλοσοφικού λόγου στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης υπήρξε περισσότερο από καθοριστική, αφού η φιλοσοφία, λόγω της ιδιαιτερότητας του γνωστικού αντικειμένου της και μέσω φιλοσοφικών πεδίων, όπως η λογική και η μεθοδολογία, αλλά και μέσω των ποικίλων φιλοσοφικών μεθόδων (σωκρατική απορία, σκεπτική αμφιβολία, ανάλυση- σύνθεση, διαλεκτική, ερμηνευτική, φαινομενολογική αναγωγή, γλωσσανάλυση) όχι απλώς αναπτύσσει την κριτική σκέψη, αλλά ήταν και εξακολουθεί να είναι η πηγή της προέλευσής της...
  • Εκπαίδευση Χαρισματικών μαθητών. Της Ευφροσύνης Λιάσκα (Δασκάλα Π.Ε 70).  Η έρευνα αφορά τον τρόπο εκπαίδευσης των χαρισματικών μαθητών στο σχολείο.  Σκοπός της έρευνας είναι ο εντοπισμός των χαρισματικών μαθητών σε μικρή ηλικία, ώστε να υπάρχουν έγκαιρες παρεμβάσεις, προκειμένου να έχουν ίσες ευκαιρίες στην εκπαίδευση και η αναζήτηση διεθνών εκπαιδευτικών πρακτικών στήριξης και τρόπων ανάδειξής τους μέσω εκπαιδευτικών ευκαιριών.  Αρκετοί χαρισματικοί μαθητές εξαιτίας της μη σωστής προσέγγισής τους μπορεί να αποκτήσουν αρνητική στάση απέναντι στο σχολείο ή μπορεί να υιοθετήσουν αρνητικές συμπεριφορές όπως: υπεροψία, μη ένταξη στις ομάδες των συνομηλίκων τους, υποεπίδοση, υπερκινητικότητα, διάσπαση προσοχής.  Το σχολείο μπορεί να σταθεί δίπλα στους μαθητές αυτούς και η διαφοροποιημένη διδασκαλία αποτελεί το σημαντικότερο βήμα στην...
  • Αίσθηση του χιούμορ και χαρισματικά παιδιά. Οι περισσότεροι από τους ερευνητές οι οποίοι ασχολούνται με τα χαρισματικά παιδιά προσδίδουν μεγαλύτερη έμφαση σε ζητήματα ευφυΐας και δημιουργικότητας και μικρότερη σε ζητήματα που αφορούν στους στρατηγικές που τα παιδιά αυτά χρησιμοποιούν για να προσαρμοστούν στο κλίμα της σχολικής τάξης. Μία από αυτές τις στρατηγικές είναι και η αίσθηση του χιούμορ. Έχει παρατηρηθεί πολλές φορές ότι, ενώ αυτό το χιούμορ δείχνει υψηλές γνωστικές λειτουργίες, δύναται να καταστεί ενοχλητικό και να προκαλέσει τη δυσαρέσκεια μαθητών και εκπαιδευτικών. Ο χαρισματικός μαθητής ο οποίος χρησιμοποιεί το χιούμορ του για να προσποιηθεί τον «εξυπνάκια» είναι πιθανό να το κάνει για πολλούς λόγους, όπως η ανία, το στρες και η προσπάθειά του να γίνει αγαπητός στους άλλους. Κι όμως, αυτά τα παιδιά δεν εκλαμβάνουν τη ζωή ως αστεία, αντίθετα...