Συνείδηση

Τα δύσκολα προβλήματα, όχι μόνο γύρω μας αλλά και στον κόσμο της επιστήμης, είναι πολλά. Μόνο ένα όμως είναι γνωστό στους ειδικούς ως «το δύσκολο πρόβλημα», και αυτό είναι η συνείδηση. Πώς ένα κιλό και κάτι νευρώνες συνθέτουν, με «μαγικό» θα έλεγε κάποιος τρόπο, το καλειδοσκόπιο των αισθήσεων, αισθημάτων, συναισθημάτων, σκέψεων, κρίσεων, αναμνήσεων, ονείρων και φαντασιώσεων που εναλλάσσονται στο μυαλό μας κάθε στιγμή, στον ύπνο και στον ξύπνιο μας;
  • Το φαινόμενο Dunning-Kruger - Γιατί οι ηλίθιοι νομίζουν πως είναι ειδικοί

    Αυτό που συμβαίνει στο φαινόμενο Dunning-Kruger, είναι ότι οι ανεπαρκείς άνθρωποι συνήθως: υπερεκτιμούν τις ικανότητες, τις γνώσεις και τον εαυτό τους, αδυνατούν να αναγνωρίσουν τη δική τους έλλειψη δεξιοτήτων, αποτυγχάνουν να αναγνωρίσουν την έκταση της ανεπάρκειας τους, αποτυγχάνουν να υπολογίσουν με ακρίβεια τις δεξιότητες των άλλων και αναγνωρίζουν τη δική τους έλλειψη ικανότητας μόνο αφού εκτεθούν σε κατάρτιση για αυτή τη δεξιότητα. Από την άλλη, οι ειδικοί σε έναν τομέα, συχνά υποτιμούν...
  • Η ζωή μας είναι το άθροισμα των επιλογών μας

    “Η στιγμή δεν έχει έννοια χρονική· η στιγμή είναι αυτά που βιώνουμε”. Ο Δημήτρης Μπουραντάς (καθηγητής του Μάνατζμεντ, Διευθυντής του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Διοίκησης Επιχειρήσεων για στελέχη (Executive MBA) και Διευθυντής του Μεταπτυχιακού Προγράμματος (MSc) Διοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών), μίλησε για εκείνες τις καθοριστικές στιγμές που προκαθορίζουν τις επόμενες στιγμές, για τις επιλογές που σημαδεύουν τη ζωή μας. Από τι εξαρτώνται, όμως, οι σωστές...
  • Στα άδυτα του εγκεφάλου μας

    Νευροεπιστήμες - Στα άδυτα του εγκεφάλου μας. Χάρη στη βελτίωση των τεχνικών απεικόνισης του εγκεφάλου και των βιολογικών γνώσεων αρχίζουμε να βλέπουμε τους νευρώνες της συνείδησης και τις λεπτές αποχρώσεις του μηχανισμού του μυαλού μας.  Γνωσιακός έλεγχος - Πλησιάζοντας την έδρα της συνείδησης  Το ερώτημα «Τι είναι η συνείδηση;» αντιπροσωπεύει ένα από τα μεγάλα όρια της σύγχρονης επιστήμης. Χάρη σε μελέτες που έγιναν σε ανθρώπους και σε ζώα γνωρίζουμε πλέον ότι πρόκειται για μια κατάσταση με πολλές λεπτές αποχρώσεις...
  • Στα άδυτα του εγκεφάλου της συνείδησης και της σκέψης

    Στα άδυτα του εγκεφάλου της συνείδησης και της σκέψης. Το ντοκιμαντέρ της ΕΤ1 που ακολουθεί, εξερευνά τις τελευταίες επιστημονικές ανακαλύψεις σχετικά με τον ανθρώπινο εγκέφαλο τις πηγές της συνείδησης και τη διαδικασία της σκέψης.  Αναγνωρισμένοι επιστήμονες απαντούν σε ερωτήματα, όπως το πώς μαθαίνει ο εγκέφαλος, πώς χτίζει έννοιες, πώς επιδρά το περιβάλλον στον εγκέφαλο, πως συνδέεται το σώμα με τον εγκέφαλο, πώς οι νευροορμόνες επηρεάζουν την κοινωνική συμπεριφορά και προσαρμογή. Οι συνεντεύξεις εναλλάσσονται με απεικόνιση του εγκεφάλου...
  • Η νευροεπιστήμη της αποκαταστατικής δικαιοσύνης

    Εγκέφαλος-Νευροεπιστήμες-Ηθική - Η νευροεπιστήμη της αποκαταστατικής δικαιοσύνης. Ο Ντάνιελ Ράισελ μελετά τους εγκεφάλους ψυχοπαθών εγκληματιών (και ποντικιών). Και θέτει το μεγάλο ερώτημα: αντί να αποθηκεύουμε αυτούς τους εγκληματίες δεν θα έπρεπε να χρησιμοποιούμε αυτό που ξέρουμε σχετικά με τον εγκέφαλο για να τους βοηθήσουμε να επανενταχθούν; Με άλλα λόγια: Αν ο εγκέφαλος μπορεί να αναπτύσσει νέες νευρικές διόδους μετά από ένα τραύμα...θα μπορούσαμε να βοηθήσουμε τον εγκέφαλο να αναπτύξει εκ νέου ηθική;  <<Θα ήθελα να μιλήσω σήμερα σχετικά με το πώς...
  • Δεν χρησιμοποιούμε ποτέ τον ίδιο εγκέφαλο δυο φορές

    Είμαστε το αποτέλεσμα των σκέψεών μας - Γινόμαστε αυτό που σκεφτόμαστε. «Το τι είμαστε είναι αποτέλεσμα των σκέψεών μας. Ο νους είναι το παν. Αυτό που σκεφτόμαστε αυτό γινόμαστε». Με αυτή τη φράση ο Δρ. Κούβελας μας προσκαλεί στο μαγευτικό κόσμο της μελέτης των λειτουργιών του εγκεφάλου: συνειδητές και ασυνείδητες. Η σκέψη και η δράση, ο χρόνος και η ύλη, αποτελούν μέρος της πρόσφατης μελέτης του που έχει σαν θέμα τη σχέση μεταξύ εγκεφάλου και συνείδησης. Αυτή η ομιλία δόθηκε σε μια εκδήλωση TEDx, χρησιμοποιώντας τη μορφή των συνεδρίων TED αλλά με...
  • Τι κάνει κάποιον τον άνθρωπο που είναι

    Τι κάνει κάποιον τον άνθρωπο που είναι. Συνηθίζουμε να συγκρίνουμε έναν εγκέφαλο με έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή. Ενώ όμως ένας υπολογιστής βγαίνει από το εργοστάσιο με ενσωματωμένα κυκλώματα, τα οποία μένουν απαράλλακτα για το υπόλοιπο της ζωής του, ένας εγκέφαλος δεν μένει ποτέ ο ίδιος, αφού οι καθημερινές εμπειρίες τον αλλάζουν διαρκώς. Η έννοια της πλαστικότητας του εγκεφάλου, που αποδείχθηκε και πειραματικά στα τέλη του 20ού αιώνα, έχει ξεκινήσει να θερμαίνει τις άλλοτε ψυχρές σχέσεις ανάμεσα στις νευροεπιστήμες και την...
  • Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι: Περί ελευθερίας

    Ντοστογιέφσκι - Ένας Άνθρωπος Με Αυτογνωσία Μπορεί Να Σέβεται Έστω Και Ελάχιστα Τον Εαυτό Του; «Κοιτάξτε τους κοσμικούς, όλον αυτὸν τον κόσμο που υψώνεται αλαζονικὰ πάνω απ’ το λαὸ του Θεού. Δε διαστρέβλωσαν τάχα την μορφή του Θεού και την αλήθειά Του; Έχουν την επιστήμη τους. Μα η επιστήμη μπορεί να εξετάσει μονάχα εκείνα που γίνονται αντιληπτὰ με τις αισθήσεις.  Ο ψυχικὸς κόσμος, δηλαδὴ τὸ ἀνώτερο μισὸ τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης, ἔχει τέλεια ἐξοστρακιστει, ἀποδιώχτηκε μὲ ἀλαλαγμοὺς θριάμβου, ἀκόμα καὶ μὲ μίσος. Ὁ κόσμος διακήρυξε τὴν ἐλευθερία, τὸν τελευταῖο καιρὸ ἰδιαίτερα...
  • Στο Δρόμο της Συνειδητότητας

    Μάνος Δανέζης - Στο Δρόμο της Συνειδητότητας. Εδώ και πολλές δεκαετίες οδηγούμαστε στην κατάρρευση του Δυτικού πολιτισμού. Όλο αυτό που βιώνουμε δεν είναι το αίτιο αλλά το αποτέλεσμα της κατάρρευσης. Πίσω από τα γεγονότα που συμβαίνουν σήμερα κρύβονται απολίτιστοι άνθρωποι, άνθρωποι που μέσα τους έχει καταρρεύσει το νόημα του πολιτισμού όπως αναπτύχθηκε τον 16ο και 17ο αιώνα. Στην ουσία το πνεύμα του πολιτισμού μπορεί να αναθεωρηθεί με μία αλλαγή στην στάση του ατόμου. Να αλλάξουμε εμείς οι ίδιοι. Το υποκείμενο στον πολιτισμό είναι ο...
  • Αν είμαι ό,τι έχω και αν ό,τι έχω έχει χαθεί, τότε ποιος είμαι;

    Αν είμαι ότι έχω και αν ότι έχω έχει χαθεί τότε ποιος είμαι; Ανάλυση των 2 βασικών τρόπων ύπαρξης: του έχειν & του είναι. Προέλευση των Όρων έχω και είναι:  Το έχω είναι μια απατηλά απλή έννοια. Κάθε άνθρωπος έχει κάτι: ένα σώμα, ρούχα, καταφύγιο - μέχρι το σημερινό άντρα ή γυναίκα που έχουν αυτοκίνητο, τηλεόραση, πλυντήριο κλπ. να ζεις χωρίς να έχεις τίποτα, είναι ουσιαστικά αδύνατο. Γιατί λοιπόν το έχειν αποτελεί πρόβλημα; Η γλωσσολογική ιστορία του ρήματος έχω αποδεικνύει ότι η λέξη αυτή είναι πραγματικά ένα πρόβλημα. Αυτοί που πιστεύουν ότι η...