Άνθρωπος / Νευροεπιστήμες / Αυτογνωσία / Εμπάθεια

Όλες οι ανθρώπινες έννοιες είναι προβολές του ανθρώπινου πνεύματος γι' αυτό σε τελική ανάλυση πολλές φορές είναι απατηλές. Δεν βλέπουμε την πραγματικότητα, την αντιλαμβανόμαστε (όπως νομίζουμε εμείς πως είναι). Ο,τι βλέπουμε είναι μια ερμηνεία της πραγματικότητας, που βασίζεται σε υποκειμενικά, ελαττωματικά ή προκατειλημμένα παραδείγματα. Αυτό έχει επιπτώσεις όχι μόνο στο πώς καταλαβαίνουμε τον κόσμο, αλλά και πώς καταλαβαίνουμε τους ανθρώπους... Όταν κάποτε ρώτησαν τον Ηράκλειτο πώς γνωρίζει όσα γνωρίζει απάντησε: «ερεύνησα τον εαυτό μου». Όμως δεν αρκεί μόνο η αυτογνωσία χρειάζεται και η εμπάθεια, διότι υπάρχω εγώ επειδή υπάρχεις εσύ... O Σωκράτης, μέσω της μεθόδου διαλόγου που είχε αναπτύξει, εκμαίευε (εξ ου και Μαιευτική Μέθοδος) από τον συνομιλητή του την αλήθεια/γνώση που είχε μέσα του αλλά δεν γνώριζε. Ο άνθρωπος δε μπορεί να αναζητά αυτό που δε γνωρίζει γιατί τότε δεν ξέρει τί να αναζητήσει αλλά ούτε αυτό που γνωρίζει μπορεί να αναζητά γιατί το ξέρει ήδη. Ο άνθρωπος τίποτε νέο δε μαθαίνει, παρά μόνο παίρνει συνείδηση των όσων ήδη γνωρίζει. Η γνώση (μάθηση) είναι ανάμνηση (ενθύμηση), υπάρχει λοιπόν η ανάμνηση μέσα μας... Η σύγχρονη επιστήμη απέδειξε ότι ο εγκέφαλος μας τροποποιείται καθημερινά τόσο ανατομικά όσο και λειτουργικά ως απάντηση στα ερεθίσματα που δέχεται από το περιβάλλον. Κάθε νέα πρόκληση για τον εγκέφαλο έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία νέων συνάψεων μεταξύ των νευρώνων του εγκεφάλου. Γινόμαστε αυτό που κάνουμε - η τελειότητα έτσι, δεν είναι μια πράξη αλλά μια συνήθεια.

 
Στρατηγικές µάθησης - Μαθητές µε µαθησιακές δυσκολίες. Το πόσο αποτελεσµατικά µαθαίνει κανείς, εκτός άλλων, καθορίζεται και από τη χρήση των κατάλληλων γνωστικών και µεταγνωστικών στρατηγικών (National Research Council, 2000). Οι µαθητές διαφέρουν ως προς τον αριθµό και το είδος των στρατηγικών που γνωρίζουν αλλά και ως προς τον βαθµό και τον τρόπο που τις εφαρµόζουν. Οι µαθητές µε µαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν σοβαρά ελλείµµατα στην πρόκτηση, διατήρηση, γενίκευση των στρατηγικών µάθησης και κυρίως στην επιλογή της κατάλληλης στρατηγικής ανά κατάσταση (Wong, 1994). Η διδασκαλία των στρατηγικών µάθησης (τεχνικές, γνωστικές, µεταγνωστικές) µε δοµηµένο, ακριβή και συστηµατικό τρόπο (Meltzer et al., 1998) δίνει την δυνατότητα στους µαθητές να µαθαίνουν «πώς να µαθαίνουν» και πώς να χρησιµοποιούν τις στρατηγικές αυτές για να...

Στρατηγικές μάθησης: μαθητές µε μαθησιακές δυσκολίες

Χαρτογραφώντας τη συνείδηση - Πού κρύβεται η συνείδηση. Πού κρύβεται η συνείδηση; Έχουν οι φάλαινες πιο ανεπτυγμένη συνείδηση από τους ανθρώπους; Είναι η γλώσσα απαραίτητη για τα μαθηματικά; Φταίνε τα μαθηματικά για το άγχος της αιωνιότητας; Τι είναι η μεταβίβαση της «βιολογικής μνήμης». Σ' αυτά και σε άλλα ερωτήματα δίνουν απαντήσεις οι τελευταίες έρευνες για τη λειτουργία του εγκεφάλου.  «Η ανάπτυξη της συνείδησης εξαρτάται από την ανάπτυξη των νευρώνων» δήλωσε ο πολυβραβευμένος πανεπιστήμων Αθ. Φωκάς κατά τη διάλεξή του στη δημόσια συνεδρία της Ακαδημίας Αθηνών σε ομιλία με θέμα «Μαθηματικά, ιατρικές απεικονίσεις και η αναζήτηση της συνείδησης».  Πού κρύβεται η συνείδηση;  Τα εντυπωσιακά επιτεύγματα των επιστημονικών ανακαλύψεων στηρίζονται στην αντίληψη, στη φαντασία, στη διαίσθηση, στην ενόραση, στη γλώσσα, στην ύπαρξη πολύπλοκων μαθηματικών δομών. Από...

Χαρτογραφώντας τη συνείδηση - Πού κρύβεται η συνείδηση;

Η δύναμη των χρωμάτων - Ασκούν καταλυτική επιρροή στη διάθεσή μας. Τα χρώματα, ασκούν καταλυτική επιρροή στη διάθεσή μας, συχνά με τρόπο ανεξήγητο. Οι ερευνητές προσπαθούν να δαμάσουν τη δύναμη των χρωμάτων και ορισμένοι αναπτύσσουν θεραπείες που βασίζονται σ’ αυτήν. Η ζωή μας είναι σαν ένα καλειδοσκόπιο γεμάτο εικόνες και το χρώμα τους φαίνεται πως κρατά... όμηρο τα συναισθήματά μας, επηρεάζοντας κατ’ επέκτασιν και τις πράξεις μας. Τα τελευταία χρόνια πολλοί ερευνητές έχουν προσπαθήσει να εξηγήσουν τον μηχανισμό της αντίληψης των χρωμάτων αλλά και της επίδρασής τους στην ανθρώπινη ψυχολογία, όμως τα αναπάντητα ερωτήματα παραμένουν ακόμη πολλά. Άλλες μελέτες πάλι έχουν ασχοληθεί με τη θεραπευτική δύναμη του «ουράνιου τόξου», αναλύοντας τη χρωματολογία ή διερευνώντας την αποτελεσματικότητα της φωτοθεραπείας. Τα χρώματα μας περιβάλλουν, υπό μορφή προϊόντων, διαφημιστικών μηνυμάτων...

Η δύναμη των χρωμάτων - Επιρροή στη διάθεση και ψυχισμό

Οι άνθρωποι ακολουθούν τη νοοτροπία του κοπαδιού. Στη σύγκρουση των προσωπικών αντιλήψεων και της κοινής γνώμης, νικά πάντα η δεύτερη, καθώς ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει την τάση να «επανεκπαιδεύει» τον εαυτό του, όταν αντιλαμβάνεται ότι βρίσκεται σε σύγκρουση με τους άλλους και να ακολουθεί τη «συμπεριφορά των πολλών». Οι επιστήμονες ανακάλυψαν τώρα το νευρωτικό αποτύπωμα της νοοτροπίας του «κοπαδιού». Με λίγα λόγια, μια νέα ολλανδική επιστημονική έρευνα, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό νευροεπιστήμης “Neuron”, αποκάλυψε την εγκεφαλική δραστηριότητα που αποτυπώνει την τάση των ανθρώπων να ακολουθούν το πλήθος, παρέχοντας ενδιαφέροντα στοιχεία σχετικά με το πώς η συμπεριφορά ενός ατόμου καθοδηγείται από τη συμπεριφορά των γύρω του.

Οι άνθρωποι ακολουθούν τη νοοτροπία του ''κοπαδιού''

Κοινωνικοί άνθρωποι και ανθρώπινη κοινωνία. Κάποιες μέρες της ιστορίας χαρακτηρίζονται ως ιστορικές διότι δηλώνουν με τη σφραγίδα τους την ύπαρξη συνόρων μεταξύ πριν και μετά. Μπορεί να μη φαίνονται την ίδια μέρα ως σημαντικές αλλά αποκτούν με το χρόνο μια συμβολική βαρύτητα. Ξεφεύγουν από το έργο της καθημερινής ζωής που σέρνει ασήμαντες και ανώνυμες μέρες για να δημιουργήσουν μιαν εικόνα, μια μνήμη του μέλλοντος. Υπάρχουν βέβαια διάφορα πλαίσια που επιτρέπουν την ύπαρξη τέτοιου είδους ημερών. Εδώ θα ασχοληθούμε με το συλλογικό πλαίσιο και τη σημασία της ιστορικής ημέρας. Αν και στη φύση η συλλογική σκέψη είναι δεδομένη, παραμένει σπάνια στον ανθρώπινο τομέα. Ο πρώτος λόγος είναι ότι όσο εύκολο είναι για τον άνθρωπο να καταλάβει ότι υπάρχει και να ξέρει ότι υπάρχει τόσο δύσκολο είναι το ανάλογο για την κοινωνία. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι το σύνολο δεν αποτελεί ομάδα. Ο τρίτος...

Κοινωνικοί άνθρωποι και ανθρώπινη κοινωνία

H γνωστική και µεταγνωστική ικανότητα των ευφυών µαθητών. Η διερεύνηση των γνωστικών και µεταγνωστικών ικανοτήτων που χρησιµοποιούνται από τους ευφυείς µαθητές και γενικά η µελέτη της δοµής και της διαδικασίας σκέψης τους προσφέρει µία εν πολλοίς ολοκληρωµένη εικόνα του τρόπου µαθησιακής λειτουργικότητάς τους. Αναφέρεται στη γνώση και στην ενηµερότητα ενός ευφυούς ατόµου για τις γνωστικές διαδικασίες, οι οποίες επιτρέπουν την παρακολούθηση, τη ρύθµιση και την αξιολόγηση της ίδιας της σκέψης του. Ένας καλός στρατηγικός χρήστης πρέπει να συντονίζει και να αυτοµατοποιεί στρατηγικές, να έχει µεταγνωστική επίγνωση σχετικά µε συγκεκριµένες και γενικές στρατηγικές και την κατάλληλη εννοιολογική βάση, ώστε να ανταποκριθεί όσο το δυνατόν καλύτερα στο γνωστικό έργο, που παρουσιάζεται. Η παρούσα έρευνα στοχεύει να αξιολογήσει τη γνωστική και µεταγνωστική ικανότητα των ευφυών µαθητών µέσω της...

Η γνωστική και μεταγνωστική ικανότητα των ευφυών μαθητών

Είναι αξιόπιστη η άποψη του πλήθους; Μολονότι το πλήθος συχνά είναι σοφό, μπορεί κάποιες φορές να κάνει και μεγάλα λάθη στη λήψη αποφάσεων. Η διαφορά μεταξύ αυτών των δύο άκρων (για παράδειγμα, μεταξύ μιας ομαλής εκλογή και μιας οργισμένης εξέγερσης) έχει μεγάλη σχέση με τη διαδρομή της ροής πληροφορίας μέσα στα δίκτυα. Το κατά πόσον ομάδες ανθρώπων μπορούν να φθάσουν σε μια σωστή απόφαση για κάτι (την αξία ενός προϊόντος, τον αριθμό των φασολιών που περιέχονται σε ένα βάζο, το βάρος ενός μοσχαριού) εξαρτάται από το αν οι προβλέψεις γίνονται ταυτόχρονα ή ακολουθιακά. Αν μια ομάδα ανθρώπων αποφασίζει για την τιμή ενός αγαθού με τα μέλη της να κάνουν ανεξάρτητες εκτιμήσεις, τότε η μέση εκτίμησή τους είναι πιθανότατα ένας καλός δείκτης της αγοραίας αξίας του προϊόντος. Ωστόσο, αν αυτοί κάνουν τις εκτιμήσεις τους ο ένας μετά τον άλλο γνωρίζοντας τις εκτιμήσεις όσων...

Είναι αξιόπιστη η άποψη του πλήθους;

Η απελευθέρωση του νου βελτιώνει την ικανότητα επίλυσης περίπλοκων θεμάτων. Η απελευθέρωση του νου βελτιώνει την ικανότητα επίλυσης περίπλοκων θεμάτων. H νοητική δύναμη για την επίλυση δύσκολων προβλημάτων κρύβεται στο «ταξίδι» του μυαλού, υποστηρίζουν οι αμερικανοί επιστήμονες.  Λύση ακόμη και για τα πιο περίπλοκα προβλήματα αποτελεί η ονειροπόληση σύμφωνα με νέα μελέτη αμερικανών επιστημόνων. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που ιδιοφυΐες και γνωστοί «ονειροπόλοι» όπως ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, ο Άιζακ Νιούτον κ.ά. έκαναν μερικές από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις στην Ιστορία.  Σύγχρονη μελέτη των ειδικών του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στη Σάντα Μπάρμπαρα, έδειξε ότι μπορούμε να βελτιώσουμε την ικανότητα επίλυσης περίπλοκων προβλημάτων, επιτρέποντας στον νου μας να πετά στα... σύννεφα.  Νοητικό «ταξίδι»  Στο πλαίσιο δοκιμών, οι ερευνητές...

Η ονειροπόληση «λύνει» δύσκολα προβλήματα

Η εξουσία είναι εθιστική και αλλοιώνει την κρίση. ''Δρα σαν ναρκωτικό, επιδρά στα συναισθήματα και μπορεί να αλλοιώσει την κρίση.''  Η εξουσία είναι εθιστική σαν ναρκωτικό και αυτό δεν είναι μια εν θερμώ «κατηγορία» των αγανακτισμένων ψηφοφόρων αλλά διαπίστωση επιστημονικών μελετών. Οι αλλαγές που επιφέρει η άσκηση εξουσίας στον εγκέφαλο εξηγούνται διεξοδικά σε ένα βιβλίο από τον καθηγητή Ψυχολογίας του Trinity College του Δουβλίνου Ιαν Ρόμπερτσον. Η εικόνα που περιγράφει ο ειδικός προσφέρει ίσως μια πολύ λογική εξήγηση για αποφάσεις και συμπεριφορές πολιτικών ηγετών που ορισμένες φορές μας φαίνονται ότι βγαίνουν έξω από τα όρια της κοινής λογικής.  Ο κύκλος της τεστοστερόνης και της ντοπαμίνης  Η άσκηση της εξουσίας αλλάζει τον εγκέφαλο πυροδοτώντας την έκκριση τεστοστερόνης, εξηγεί ο καθηγητής σε άρθρο του στην εφημερίδα «Telegraph». Η...

Η εξουσία είναι εθιστική