Braining Blog

Άνθρωπος / Νευροεπιστήμες / Αυτογνωσία / Εμπάθεια

Όλες οι ανθρώπινες έννοιες είναι προβολές του ανθρώπινου πνεύματος γι' αυτό σε τελική ανάλυση πολλές φορές είναι απατηλές. Δεν βλέπουμε την πραγματικότητα, την αντιλαμβανόμαστε (όπως νομίζουμε εμείς πως είναι). Ο,τι βλέπουμε είναι μια ερμηνεία της πραγματικότητας, που βασίζεται σε υποκειμενικά, ελαττωματικά ή προκατειλημμένα παραδείγματα. Αυτό έχει επιπτώσεις όχι μόνο στο πώς καταλαβαίνουμε τον κόσμο, αλλά και πώς καταλαβαίνουμε τους ανθρώπους... Όταν κάποτε ρώτησαν τον Ηράκλειτο πώς γνωρίζει όσα γνωρίζει απάντησε: «ερεύνησα τον εαυτό μου». Όμως δεν αρκεί μόνο η αυτογνωσία χρειάζεται και η εμπάθεια, διότι υπάρχω εγώ επειδή υπάρχεις εσύ... O Σωκράτης, μέσω της μεθόδου διαλόγου που είχε αναπτύξει, εκμαίευε (εξ ου και Μαιευτική Μέθοδος) από τον συνομιλητή του την αλήθεια/γνώση που είχε μέσα του αλλά δεν γνώριζε. Ο άνθρωπος δε μπορεί να αναζητά αυτό που δε γνωρίζει γιατί τότε δεν ξέρει τί να αναζητήσει αλλά ούτε αυτό που γνωρίζει μπορεί να αναζητά γιατί το ξέρει ήδη. Ο άνθρωπος τίποτε νέο δε μαθαίνει, παρά μόνο παίρνει συνείδηση των όσων ήδη γνωρίζει. Η γνώση (μάθηση) είναι ανάμνηση (ενθύμηση), υπάρχει λοιπόν η ανάμνηση μέσα μας... Η σύγχρονη επιστήμη απέδειξε ότι ο εγκέφαλος μας τροποποιείται καθημερινά τόσο ανατομικά όσο και λειτουργικά ως απάντηση στα ερεθίσματα που δέχεται από το περιβάλλον. Κάθε νέα πρόκληση για τον εγκέφαλο έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία νέων συνάψεων μεταξύ των νευρώνων του εγκεφάλου. Γινόμαστε αυτό που κάνουμε - η τελειότητα έτσι, δεν είναι μια πράξη αλλά μια συνήθεια.

Τα παιδιά που γυμνάζονται έχουν πιο δυνατό εγκέφαλο. Η αερόβια άσκηση αυξάνει τη φαιά ουσία σε εννέα περιοχές του εγκεφάλου, οδηγώντας σε καλύτερες σχολικές επιδόσεις.    Η άσκηση ενισχύει τον παιδικό εγκέφαλο αυξάνοντας τη φαιά ουσία σε περιοχές που συνδέονται με τη μάθηση, τις γνωστικές ικανότητες, τη μνήμη, όπως έδειξε η νέα, ισπανική, μελέτη.  Τα παιδιά που έχουν καλή φυσική κατάσταση διαθέτουν και πιο «δυνατό» εγκέφαλο, σύμφωνα με μια νέα μελέτη που διεξήχθη σε παιδιά ηλικίας 8 ως 11 ετών. Συγκεκριμένα, από τη μελέτη προέκυψε ότι η άσκηση αυξάνει τη φαιά ουσία σε εννέα διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου, οι οποίες είναι σημαντικές για τη γνωστική ικανότητα, τις εκτελεστικές λειτουργίες αλλά και τις ακαδημαϊκές επιδόσεις. Είναι η πρώτη φορά που αποτυπώνεται η καθοριστική επίδραση της φυσικής δραστηριότητας στη δομή του παιδικού εγκεφάλου. 

Αντιμετώπιση του άγχους πως να μείνω ήρεμος. Όταν αγχώνεστε δεν είστε στα καλύτερά σας. Στην πραγματικότητα, ο εγκέφαλός σας έχει εξελιχθεί μέσα στις χιλιετίες ώστε να απελευθερώνει κορτιζόλη σε αγχώδεις καταστάσεις, αποτρέποντας τη λογική σκέψη αλλά ενδεχομένως βοηθώντας σας να επιβιώσετε, εάν ας πούμε σας επιτίθεται ένα λιοντάρι. Ο νευροεπιστήμονας Ντάνιελ Λέβιτιν πιστεύει ότι υπάρχει τρόπος να αποφύγουμε κρίσιμα λάθη σε αγχώδεις καταστάσεις, όταν η σκέψη γίνεται θολή, κι αυτός είναι το λεγόμενο «προ θάνατον». «Όλοι θα αποτύχουμε κάποια στιγμή» λέει. «Η ιδέα είναι να σκεφτούμε εκ των προτέρων ποιες μπορεί να είναι αυτές οι αποτυχίες».  <<Λίγα χρόνια πριν, διέρρηξα το ίδιο μου το σπίτι. Μόλις είχα φτάσει σπίτι, γύρω στα μεσάνυχτα στο έρημο χειμωνιάτικο Μόντρεαλ. Είχα πάει στον φίλο μου τον Τζεφ στην άλλη άκρη της πόλης και το...

Μπορούμε να φτιάξουμε τεχνητή νοημοσύνη χωρίς να χάσουμε τον έλεγχό της; Φοβάστε την υπερευφυή τεχνητή νοημοσύνη; Έτσι πρέπει, μας λέει ο νευροεπιστήμων και φιλόσοφος Σαμ Χάρις - και όχι μόνο σε θεωρητικό επίπεδο. Πρόκειται να φτιάξουμε υπεράνθρωπες μηχανές, λέει ο Χάρις, αλλά ακόμα δεν έχουμε λύσει τα προβλήματα που σχετίζονται με τη δημιουργία κάποιου πράγματος που μπορεί να μας μεταχειριστεί όπως εμείς μεταχειριζόμαστε τα μυρμήγκια.  Θα σας μιλήσω για ένα σφάλμα στη λογική που έχουν πολλοί από εμάς. Στην ουσία είναι αδυναμία να δούμε ένα ορισμένο είδος κινδύνου. Θα περιγράψω ένα σενάριο που θεωρώ ταυτόχρονα τρομακτικό, αλλά και πιθανό να συμβεί, και δεν είναι καλός συνδυασμός, όπως τελικά αποδεικνύεται. Αλλά αντί να τρομοκρατείστε, οι περισσότεροι πιστεύετε ότι αυτό που σας λέω είναι μάλλον ωραίο.  Θα σας περιγράψω πώς τα οφέλη που θα δρέψουμε από την τεχνητή νοημοσύνη μπορούν εν τέλει...