Braining Blog

Άνθρωπος / Νευροεπιστήμες / Αυτογνωσία / Εμπάθεια

Όλες οι ανθρώπινες έννοιες είναι προβολές του ανθρώπινου πνεύματος γι' αυτό σε τελική ανάλυση πολλές φορές είναι απατηλές. Δεν βλέπουμε την πραγματικότητα, την αντιλαμβανόμαστε (όπως νομίζουμε εμείς πως είναι). Ο,τι βλέπουμε είναι μια ερμηνεία της πραγματικότητας, που βασίζεται σε υποκειμενικά, ελαττωματικά ή προκατειλημμένα παραδείγματα. Αυτό έχει επιπτώσεις όχι μόνο στο πώς καταλαβαίνουμε τον κόσμο, αλλά και πώς καταλαβαίνουμε τους ανθρώπους... Όταν κάποτε ρώτησαν τον Ηράκλειτο πώς γνωρίζει όσα γνωρίζει απάντησε: «ερεύνησα τον εαυτό μου». Όμως δεν αρκεί μόνο η αυτογνωσία χρειάζεται και η εμπάθεια, διότι υπάρχω εγώ επειδή υπάρχεις εσύ... O Σωκράτης, μέσω της μεθόδου διαλόγου που είχε αναπτύξει, εκμαίευε (εξ ου και Μαιευτική Μέθοδος) από τον συνομιλητή του την αλήθεια/γνώση που είχε μέσα του αλλά δεν γνώριζε. Ο άνθρωπος δε μπορεί να αναζητά αυτό που δε γνωρίζει γιατί τότε δεν ξέρει τί να αναζητήσει αλλά ούτε αυτό που γνωρίζει μπορεί να αναζητά γιατί το ξέρει ήδη. Ο άνθρωπος τίποτε νέο δε μαθαίνει, παρά μόνο παίρνει συνείδηση των όσων ήδη γνωρίζει. Η γνώση (μάθηση) είναι ανάμνηση (ενθύμηση), υπάρχει λοιπόν η ανάμνηση μέσα μας... Η σύγχρονη επιστήμη απέδειξε ότι ο εγκέφαλος μας τροποποιείται καθημερινά τόσο ανατομικά όσο και λειτουργικά ως απάντηση στα ερεθίσματα που δέχεται από το περιβάλλον. Κάθε νέα πρόκληση για τον εγκέφαλο έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία νέων συνάψεων μεταξύ των νευρώνων του εγκεφάλου. Γινόμαστε αυτό που κάνουμε - η τελειότητα έτσι, δεν είναι μια πράξη αλλά μια συνήθεια.

Πώς να γίνουμε καλύτεροι σε αυτά που μας ενδιαφέρουν. Δουλεύετε σκληρά αλλά δεν βελτιώνεστε; Δεν είστε οι μόνοι. Ο εκπαιδευτής Εντουάρντο Μπρισένιο μας φανερώνει έναν απλό τρόπο να σκεφτούμε πώς να γίνουμε καλύτεροι σε όσα κάνουμε, είτε στην εργασία, είτε στην οικογένεια, ή στα χόμπι μας. Και μας δείχνει μερικές ενδιαφέρουσες τεχνικές ώστε να συνεχίσουμε να μαθαίνουμε και να νιώθουμε πάντα ότι κάνουμε κάτι εποικοδομητικό. Οι περισσότεροι από εμάς προσπαθούμε να κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε στη ζωή, είτε αφορά την εργασία, την οικογένεια, το σχολείο, ή οτιδήποτε άλλο. Έτσι το βλέπω κι εγώ. Κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ. Αλλά πριν λίγο καιρό συνειδητοποίησα ότι δεν βελτιωνόμουν πολύ σε όσα με ένοιαζαν περισσότερο, -να είμαι καλύτερος σύζυγος ή φίλος, καλύτερος επαγγελματίας ή συνάδελφος- και δεν βελτιωνόμουν πολύ σε αυτά τα πράγματα παρότι αφιέρωνα πολύ χρόνο δουλεύοντας σκληρά γι' αυτά...

Είμαστε το αποτέλεσμα των σκέψεών μας - Γινόμαστε αυτό που σκεφτόμαστε. «Το τι είμαστε είναι αποτέλεσμα των σκέψεών μας. Ο νους είναι το παν. Αυτό που σκεφτόμαστε αυτό γινόμαστε». Με αυτή τη φράση ο Δρ. Κούβελας μας προσκαλεί στο μαγευτικό κόσμο της μελέτης των λειτουργιών του εγκεφάλου: συνειδητές και ασυνείδητες. Η σκέψη και η δράση, ο χρόνος και η ύλη, αποτελούν μέρος της πρόσφατης μελέτης του που έχει σαν θέμα τη σχέση μεταξύ εγκεφάλου και συνείδησης. Αυτή η ομιλία δόθηκε σε μια εκδήλωση TEDx, χρησιμοποιώντας τη μορφή των συνεδρίων TED αλλά με ανεξάρτητη παραγωγή από μια τοπική κοινότητα. Πριν από λίγα χρόνια και μόλις είχε εκδοθεί ένα βιβλίο το οποίο εξέδωσα εγώ μαζί με τον συνάδελφό μου τον Γιώργο Παπαδόπουλο, συνάδελφο στο πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, που είχε τίτλο «Το σύμπαν των εγκεφάλων», έτσι λεγόταν το βιβλίο, πήρα στο μέιλ μου το εξής πολύ μικρό κείμενο στα Αγγλικά: «Αυτό που...

Τι κάνει κάποιον τον άνθρωπο που είναι. Συνηθίζουμε να συγκρίνουμε έναν εγκέφαλο με έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή. Ενώ όμως ένας υπολογιστής βγαίνει από το εργοστάσιο με ενσωματωμένα κυκλώματα, τα οποία μένουν απαράλλακτα για το υπόλοιπο της ζωής του, ένας εγκέφαλος δεν μένει ποτέ ο ίδιος, αφού οι καθημερινές εμπειρίες τον αλλάζουν διαρκώς. Η έννοια της πλαστικότητας του εγκεφάλου, που αποδείχθηκε και πειραματικά στα τέλη του 20ού αιώνα, έχει ξεκινήσει να θερμαίνει τις άλλοτε ψυχρές σχέσεις ανάμεσα στις νευροεπιστήμες και την ψυχανάλυση. Ο Φρανσουά Ανσερμέ είναι ψυχαναλυτής και παιδοψυχίατρος, καθηγητής και επικεφαλής του τμήματος Ψυχιατρικής Παιδιού και Εφήβου στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Γενεύης, ενώ ο Πιερ Ματζιστρέτι είναι νευροεπιστήμονας, καθηγητής και συνδιευθυντής του Ινστιτούτου για τον Εγκέφαλο και τον Νου στο Ομοσπονδιακό Πολυτεχνείο της Λωζάννης...