Braining Blog

Άνθρωπος / Νευροεπιστήμες / Αυτογνωσία / Εμπάθεια

Όλες οι ανθρώπινες έννοιες είναι προβολές του ανθρώπινου πνεύματος γι' αυτό σε τελική ανάλυση πολλές φορές είναι απατηλές. Δεν βλέπουμε την πραγματικότητα, την αντιλαμβανόμαστε (όπως νομίζουμε εμείς πως είναι). Ο,τι βλέπουμε είναι μια ερμηνεία της πραγματικότητας, που βασίζεται σε υποκειμενικά, ελαττωματικά ή προκατειλημμένα παραδείγματα. Αυτό έχει επιπτώσεις όχι μόνο στο πώς καταλαβαίνουμε τον κόσμο, αλλά και πώς καταλαβαίνουμε τους ανθρώπους... Όταν κάποτε ρώτησαν τον Ηράκλειτο πώς γνωρίζει όσα γνωρίζει απάντησε: «ερεύνησα τον εαυτό μου». Όμως δεν αρκεί μόνο η αυτογνωσία χρειάζεται και η εμπάθεια, διότι υπάρχω εγώ επειδή υπάρχεις εσύ... O Σωκράτης, μέσω της μεθόδου διαλόγου που είχε αναπτύξει, εκμαίευε (εξ ου και Μαιευτική Μέθοδος) από τον συνομιλητή του την αλήθεια/γνώση που είχε μέσα του αλλά δεν γνώριζε. Ο άνθρωπος δε μπορεί να αναζητά αυτό που δε γνωρίζει γιατί τότε δεν ξέρει τί να αναζητήσει αλλά ούτε αυτό που γνωρίζει μπορεί να αναζητά γιατί το ξέρει ήδη. Ο άνθρωπος τίποτε νέο δε μαθαίνει, παρά μόνο παίρνει συνείδηση των όσων ήδη γνωρίζει. Η γνώση (μάθηση) είναι ανάμνηση (ενθύμηση), υπάρχει λοιπόν η ανάμνηση μέσα μας... Η σύγχρονη επιστήμη απέδειξε ότι ο εγκέφαλος μας τροποποιείται καθημερινά τόσο ανατομικά όσο και λειτουργικά ως απάντηση στα ερεθίσματα που δέχεται από το περιβάλλον. Κάθε νέα πρόκληση για τον εγκέφαλο έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία νέων συνάψεων μεταξύ των νευρώνων του εγκεφάλου. Γινόμαστε αυτό που κάνουμε - η τελειότητα έτσι, δεν είναι μια πράξη αλλά μια συνήθεια.

Ηθική ψυχολογία - Περισσότερη ηθική περισσότερη φαιά ουσία. Όσοι έχουν υψηλές ικανότητες ηθικής συλλογιστικής έχουν ενισχυμένη φαιά ουσία σε περιοχές-κλειδιά του εγκεφάλου. Όσο η ηθική ενός ανθρώπου «ανεβαίνει επίπεδο» τόσο περισσότερο αυξάνεται η φαιά ουσία στον εγκέφαλό του.  Αν δεν προβληματίζεστε ιδιαίτερα γύρω από τα ζητήματα ηθικής και τα ηθικά διλήμματα, κάντε μία ακόμη προσπάθεια να τα προσεγγίσετε. Αυτό ίσως αποβεί καλό όχι μόνο για την προσωπικότητά σας αλλά και για τον εγκέφαλό σας. Πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι όσοι έχουν υψηλότερες ικανότητες στην ηθική συλλογιστική έχουν και περισσότερη φαιά ουσία στις περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη σύνθετη κοινωνική συμπεριφορά, τη λήψη αποφάσεων και τη διαχείριση συγκρούσεων σε σχέση όχι μόνο με εκείνους που υστερούν αλλά και με εκείνους που βρίσκονται στον μέσο όρο στον «ηθικό» τομέα.  Ηθική...

Η αγορά διαβρώνει τις ηθικές αξίες. Όσοι παίρνουν οικονομικές αποφάσεις τις παραβιάζουν προς χάριν του κέρδους.  Για χάρη μιας επικερδούς συμφωνίας, πολλοί είναι διατεθειμένοι να παραβλέψουν τις ηθικές συνέπειες.  Οι περισσότεροι άνθρωποι θα δήλωναν αντίθετοι στην παιδική εργασία, την εκμετάλλευση των εργαζόμενων ή την καταστροφή του περιβάλλοντος. Πολλοί όμως παραβιάζουν τις ίδιες τις ηθικές αξίες τους όταν παίρνουν οικονομικές αποφάσεις και δίνουν προτεραιότητα στη χαμηλή τιμή και γενικά στο κέρδος.  Οι ανεκδοτολογικές αναφορές για τη διάβρωση των ηθικών αξιών από τις εμπορικές συναλλαγές δείχνουν τώρα να επιβεβαιώνονται από μελέτη που δημοσιεύεται στο κορυφαίο περιοδικό «Science» [http://www.sciencemag.org/content/340/6133/707].  «Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι οι συμμετέχοντες στις...

Νευροφυσιολογία - Αυτό που βλέπουμε μήπως είναι τελικά αυτό που σκεπτόμαστε. Βλέπουμε αυτό που υπάρχει ή αυτό που σκεφτόμαστε; Αυτό που βλέπουμε πόσο ταυτίζεται τελικά με αυτό που όντως υπάρχει; Μπορούν οι αυστηρά καθορισμένες γραμμές να ξεφύγουν από την πορεία τους, τουλάχιστον στα μάτια μας; Κοιτάζοντας γύρω μας, έχουμε πάντα τη βεβαιότητα ότι αυτό που βλέπουμε είναι μια πιστή αποτύπωση του πραγματικού κόσμου που μας περιβάλλει. Δεν βλέπουμε αυτό που υπάρχει, βλέπουμε αυτό που σκεφτόμαστε. Ο γνωστός νευροφυσιολόγος Vernon Mountcastle λέγει ότι «στην πραγματικότητα είμαστε φυλακισμένοι μέσα σε έναν εγκέφαλο και η μόνη μας επικοινωνία με τον έξω κόσμο γίνεται με διαύλους επικοινωνίας, τις αισθήσεις, που μεταφέρουν ένα πολύ μικρό κομμάτι πληροφοριών για το τι συμβαίνει εκεί έξω» Σ’ αυτή τη φιλτραρισμένη αναπαράσταση του κόσμου θα πρέπει να προσθέσουμε και τη...