Braining Blog

Άνθρωπος / Νευροεπιστήμες / Αυτογνωσία / Εμπάθεια

Όλες οι ανθρώπινες έννοιες είναι προβολές του ανθρώπινου πνεύματος γι' αυτό σε τελική ανάλυση πολλές φορές είναι απατηλές. Δεν βλέπουμε την πραγματικότητα, την αντιλαμβανόμαστε (όπως νομίζουμε εμείς πως είναι). Ο,τι βλέπουμε είναι μια ερμηνεία της πραγματικότητας, που βασίζεται σε υποκειμενικά, ελαττωματικά ή προκατειλημμένα παραδείγματα. Αυτό έχει επιπτώσεις όχι μόνο στο πώς καταλαβαίνουμε τον κόσμο, αλλά και πώς καταλαβαίνουμε τους ανθρώπους... Όταν κάποτε ρώτησαν τον Ηράκλειτο πώς γνωρίζει όσα γνωρίζει απάντησε: «ερεύνησα τον εαυτό μου». Όμως δεν αρκεί μόνο η αυτογνωσία χρειάζεται και η εμπάθεια, διότι υπάρχω εγώ επειδή υπάρχεις εσύ... O Σωκράτης, μέσω της μεθόδου διαλόγου που είχε αναπτύξει, εκμαίευε (εξ ου και Μαιευτική Μέθοδος) από τον συνομιλητή του την αλήθεια/γνώση που είχε μέσα του αλλά δεν γνώριζε. Ο άνθρωπος δε μπορεί να αναζητά αυτό που δε γνωρίζει γιατί τότε δεν ξέρει τί να αναζητήσει αλλά ούτε αυτό που γνωρίζει μπορεί να αναζητά γιατί το ξέρει ήδη. Ο άνθρωπος τίποτε νέο δε μαθαίνει, παρά μόνο παίρνει συνείδηση των όσων ήδη γνωρίζει. Η γνώση (μάθηση) είναι ανάμνηση (ενθύμηση), υπάρχει λοιπόν η ανάμνηση μέσα μας... Η σύγχρονη επιστήμη απέδειξε ότι ο εγκέφαλος μας τροποποιείται καθημερινά τόσο ανατομικά όσο και λειτουργικά ως απάντηση στα ερεθίσματα που δέχεται από το περιβάλλον. Κάθε νέα πρόκληση για τον εγκέφαλο έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία νέων συνάψεων μεταξύ των νευρώνων του εγκεφάλου. Γινόμαστε αυτό που κάνουμε - η τελειότητα έτσι, δεν είναι μια πράξη αλλά μια συνήθεια.

Εκπαίδευση ημισφαιρίων και ανάπτυξη δημιουργικότητας. Η επεξεργασία των πληροφοριών από τα εγκεφαλικά ημισφαίρια Λίγο πολύ, όλοι λειτουργούμε ως ένα βαθμό, άλλοτε με το δεξί και άλλοτε με το αριστερό ημισφαίριο, όμως χρησιμοποιούμε το ένα ημισφαίριο περισσότερο από το άλλο. Για παράδειγμα, μπορεί να έχουμε κυρίαρχο το δεξί ημισφαίριο γεγονός που σημαίνει ότι είναι αυτό που προτιμάμε περισσότερο ή ότι είναι το δυνατότερο από τα δύο ημισφαίρια. Είναι δηλαδή αυτό που επεξεργάζεται συχνότερα τις περισσότερες από τις πληροφορίες που δεχόμαστε. Αυτό όμως δεν αποκλείει τη χρήση και του αριστερού ημισφαιρίου. Μπορεί για παράδειγμα να χρησιμοποιούμε το δεξί ημισφαίριο για το εξήντα τοις εκατό των περιπτώσεων και το αριστερό για το υπόλοιπο σαράντα. Επομένως κυρίαρχο ημισφαίριο είναι αυτό που επεξεργάζεται με μεγαλύτερη ευχέρεια τα διάφορα ερεθίσματα.

Η ψευδαίσθηση του αισθητού κόσμου. Αισθήσεις και πραγματικότητα ή μάλλον ανθρώπινες αισθήσεις και το αδιόρατο, ισότροπο και ομογενές Σύμπαν που μας περιβάλλει. Είναι άραγε άμεσο και αληθινό αυτό που αντιλαμβάνονται οι αισθήσεις μας; Υπάρχουν στην πραγματικότητα όλα αυτά που παρατηρούμε, αγγίζουμε, γευόμαστε και βλέπουμε; Μήπως όλα είναι μια εικονική πραγματικότητα; Μήπως όλα αυτά τα οποία αντιλαμβανόμαστε με τις ατελείς ανθρώπινες αισθήσεις μας αποτελούν, όπως λέμε σήμερα, ένα matrix, δηλαδή μια πλαστή εικόνα, την οποία δημιουργεί η ανθρώπινη φυσιολογία μέσω του εγκεφάλου και των αισθητηρίων οργάνων μας; Είναι γεγονός πλέον ότι οι νέες, πειραματικά επιβεβαιωμένες όμως, επιστημονικές απόψεις για την ύλη και τα παράγωγά της ανατρέπουν, ή πολλές φορές, ενισχύουν δόγματα τόσο επιστημονικά όσο θεολογικά και κοινωνικά. Κατ’ αυτόν τον τρόπο μας οδηγούν σε νέες...

Η πλάνη των αισθήσεων και η πραγματικότητα. Ένα ερώτημα που βασάνιζε τον άνθρωπο υπήρξε το αν «είναι πραγ­ματικότητα ό,τι αντιλαμβάνονται οι αισθήσεις μας» ή μήπως αποτελεί ένα «matrix», ένα «δημιούργημα του μυαλού μας».  Ο Ηράκλειτος, πίστευε οτι ο άνθρωπος διαθέτει 2 όργανα για τη γνώση της αλήθειας. Την αίσθηση και τον λόγο. Απο αυτά, τη μεν αίσθηση η θεωρούσε απατηλή, δέχεται δε σαν κριτήριο τον λόγο. Για τον Παρμενίδη, η φιλοσοφία ειναι δυτή. Η μία μορφή της είναι σύμφωνη με την αλήθεια, ενώ η άλλη κατα εικασία. Καθόρισε δε τον λόγο σαν κριτήριο, διότι οι αισθήσεις δεν είναι ακριβής. Για τον Δημόκριτο, υπάρχουν δύο μορφές γνώσης, μία γνήσια και μία νόθα. Στη νόθα ανήκουν όλα τα παρακάτω, η όραση, η ακοή, η οσμή, η γεύση, η αφή. Η άλλη μορφή γνώσης είναι γνήσια, που είναι ξέχωρη από αυτή Ενώ ο Πλατων συλλογιζόταν... αφού λοιπόν φτιάχτηκε έτσι το σύμπαν...